Lany Poniedziałek – kontekst religijny w tradycjach wywodzących

Lany Poniedziałek – kontekst religijny w tradycjach wywodzących się głównie z wierzeń ludowych

Poniedziałek Wielkanocny, Lany Poniedziałek, śmigus, dyngus lub jak kto woli śmigus-dyngus. Drugi dzień świąt Wielkanocy kojarzony jest przede wszystkim z tradycją polewania wodą. Dzisiaj powiedzielibyśmy o nim dzień pranków. Kiedyś zwyczajem było robienie w tym dniu żartów. Psocono na wiele sposobów. Było to rozpowszechnione głównie wśród ludności wiejskiej. Przykładem niech będzie wrzucanie narzędzi rolniczych sąsiada na dach. Dziś już raczej się z tym nie spotkamy. Zostało za to oblewanie wodą. W przeszłości nie było to robione jedynie dla żartów. Mało tego, każda panna chciała być mokra, a jeśli któraś nie została oblana, bardzo źle się z tym czuła. Dlaczego?

Obyczaj był szczególnie lubiany przez młode dziewczęta. Polanie wodą było bowiem jednoznaczne z tym, że podoba się ona chłopcom i nie grozi jej staropanieństwo. Te, które były w drugi dzień świąt Wielkiej Nocy suche miały więc nie lada zmartwienie. Lanie wody to właśnie dyngus, a co ze śmigusem? Warto wiedzieć, że nie w całej Polsce rozpowszechniło się oblewanie panien. Tak, gdzie zwyczaj ten nie dotarł, zastępstwem było smaganie się zielonymi gałązkami. Mieszkańcy wsi chłostali swoje łydki. Wierzono, że zapewni to zdrowie i siły witalne. Dzisiaj część osób powiedziałaby, że to zabobon. Tak samo, jak zaklinanie deszczu, które także było popularne na wsiach. O co chodziło?

Równie dobrze można by użyć w tym pytaniu słowa „chodzi”, bo tradycja ta jest wciąż żywa, głównie na południu. Mówiąc o zwyczajach drugiego dnia Wielkiej Nocy, można zauważyć wyraźny podział na Polskę południową i północną. W każdej z tych części obowiązywały i bardzo często do dziś obowiązują odmienne tradycje. Wróćmy jednak do zaklinania deszczu. Każdy gospodarz posiadający swój skrawek ziemi chce, aby ta rodziła jak najlepsze i najobfitsze plony. W tym celu rolnicy udawali się z samego rana na swoje pole celem skropienia miedzy wodą święconą. Miało to zapewnić urodzaj.

Wielkanocne ciekawostki w sam raz na chwilę przerwy podczas przy

Wielkanocne ciekawostki w sam raz na chwilę przerwy podczas przygotowań do świąt

Już za niedługo, już za momencik, po raz kolejny spotkamy się w rodzinnym gronie (dla 70% Polaków Wielkanoc to święto rodzinne) i będziemy świętować.

Można dojść do wniosku, że tradycje i zwyczaje Poniedziałku Wielkanocnego mają niewiele wspólnego ze chrześcijaństwem. Odnajdujemy w nich jednak kontekst religijny. Chodzi oczywiście o zmycie z siebie grzechu. Pomimo tego, nikt nie ma chyba wątpliwości, że obyczaje wywodzą się głównie z wierzeń ludowych. Samo polewanie wodą ma swoje korzenie w praktykach pogańskich, gdzie symbolizowało budzenie się przyrody do życia, czyli pierwsze dni wiosny. Wszystko ładnie i pięknie, ale musicie wiedzieć, że oblewanie wodą ma w swojej historii nie tylko pozytywny wydźwięk.

Najgłębsze korzenie zwyczaju udało się znaleźć w Jerozolimie. Tam to właśnie przeciwnicy wyznawców Jezusa Chrystusa oblewali wodą wiernych, którzy byli w drodze do kościoła. Celem niewierzących było naznaczenie chrześcijan i jednoczesne zniechęcenie ich do wiary w Syna Bożego.

W obecnych czasach polewanie się woda ma we w zasadzie już tylko charakter symboliczny. Mamy wrażenie, że młodsze pokolenie zapytane, po co to robi, odpowiedziałoby chwilą krepującego milczeniem.

fot. pixabay.com

Komentarze czytelników:

Brak komentarzy do artykułu - Twój może być pierwszy!

pomidor

* Wysyłając komentarz, potwierdzasz znajomość regulaminu portalu. Autor komentarza ponosi odpowiedzialność za jego treść, z kolei wydawca portalu zastrzega sobie możliwość moderacji treści i publikacji wyłącznie komentarzy najlepszych merytorycznie.

Niepokojące fakty na temat seryjnych zabójców

Niepokojące fakty na temat seryjnych zabójców

Chociaż ich czyny budzą powszechną odrazę i przerażenie, w seryjnych mordercach jest coś przyciągającego.

Czy strusie naprawdę chowają głowę w piasek?

Czy strusie naprawdę chowają głowę w piasek?

Co robi struś w przypadku zagrożenia? Ogromne ptaki faktycznie kopią ogromne doły w piasku, ale w zupełnie innym celu niż po to, aby schować w nich głowę.

Jak brzmi nazwa kwiatu, który pachnie jak czekolada?

Jak brzmi nazwa kwiatu, który pachnie jak czekolada?

Kosmos czekoladowy nie tylko dobrze pachnie, ale i pięknie wygląda. Ciemnoczerwony kolor płatków z czekoladowym aromatem jest świetnym połączeniem, które można sprezentować swojej partnerce na walentynki, urodziny, imieniny lub bez okazji.

W których krajach używa się pałeczek do jedzenia?

W których krajach używa się pałeczek do jedzenia?

Pierwszymi pałeczkami, których używano około 200 tysięcy lat temu, były gałęzie. Służyły one do wyciągania kawałków jedzenia z wrzącej wody. Z biegiem lat przybrały one kształt, który znamy obecnie.

Pączkowe rekordy. Tłusty Czwartek to najlepszy czas na ich popra

Pączkowe rekordy. Tłusty Czwartek to najlepszy czas na ich poprawianie

We wielu miastach Polski już się odbyły lub za chwilę wystartują mistrzostwa w jedzeniu pączków na czas. Słodka rywalizacja każdego roku przyciąga mnóstwo śmiałków.

Ile mleka dają krowy?

Ile mleka dają krowy?

Rekordzistki dochodzą nawet do 50-60 litrów dziennie i 11 tysięcy w skali roku. Gdzie żyją się tak wydajne krowy?

Smakowite ciekawostki na temat pizzy

Smakowite ciekawostki na temat pizzy

Miłośników pizzy w Polsce nie brakuje, chociaż mało jest miejsc, w których możemy zjeść prawdziwie włoską pizzę np. neapolitańską. Znacznie więcej lokali serwują tą na wzór amerykańskiej.

21 faktów o Walentynkach. Poznaj historię święta zakochanych i i

21 faktów o Walentynkach. Poznaj historię święta zakochanych i inne ciekawostki

Do 14 lutego zostało jeszcze trochę czasu. W sam raz na to, żeby wybrać prezent, jeśli jeszcze tego nie zrobiliście i zapoznać się z ciekawostkami na temat Dnia Świętego Walentego.

Dlaczego pierwszy miesiąc po ślubie jest nazywany miodowym?

Dlaczego pierwszy miesiąc po ślubie jest nazywany miodowym?

Miesiąc miodowy można potraktować jako synonim czasu, w którym para młoda nie mam żadnych zmartwień lub podejść do niego znacznie bardziej dosłownie. W tym drugim przypadku należy przenieść się do historycznej Babilonii.

Pieczeń z wielbłąda – punkt obowiązkowy na beduińskim weselu

Pieczeń z wielbłąda – punkt obowiązkowy na beduińskim weselu

Na naszych stołach najczęściej znaleźć można drób, wieprzowinę i wołowinę. Na świecie można jednak spotkać się z bardziej egzotycznymi przysmakami, które u Polaków budzą nie tylko niesmak, ale i oburzenie.

Pepper X – najostrzejsza papryczka na świecie

Pepper X – najostrzejsza papryczka na świecie

Obawiają się jej nawet najwięksi twardziele zajmujący się jedzeniem niewyobrażalnie ostrych sosów. Pepper X to nowa najostrzejsza papryczka znana ludzkości. Nie występuje ona naturalnie w środowisku.

Polub nas na Facebooku'u
W celu ułatwienia korzystania z serwisu, strona wykorzystuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Możesz zarządzać ustawieniami plików cookies, korzystając z opcji swojej przeglądarki internetowej. Kliknij zgadzam się, aby informacja ta nie pojawiała się ponownie.
Zgadzam się