Lany Poniedziałek – kontekst religijny w tradycjach wywodzących

Lany Poniedziałek – kontekst religijny w tradycjach wywodzących się głównie z wierzeń ludowych

Poniedziałek Wielkanocny, Lany Poniedziałek, śmigus, dyngus lub jak kto woli śmigus-dyngus. Drugi dzień świąt Wielkanocy kojarzony jest przede wszystkim z tradycją polewania wodą. Dzisiaj powiedzielibyśmy o nim dzień pranków. Kiedyś zwyczajem było robienie w tym dniu żartów. Psocono na wiele sposobów. Było to rozpowszechnione głównie wśród ludności wiejskiej. Przykładem niech będzie wrzucanie narzędzi rolniczych sąsiada na dach. Dziś już raczej się z tym nie spotkamy. Zostało za to oblewanie wodą. W przeszłości nie było to robione jedynie dla żartów. Mało tego, każda panna chciała być mokra, a jeśli któraś nie została oblana, bardzo źle się z tym czuła. Dlaczego?

Obyczaj był szczególnie lubiany przez młode dziewczęta. Polanie wodą było bowiem jednoznaczne z tym, że podoba się ona chłopcom i nie grozi jej staropanieństwo. Te, które były w drugi dzień świąt Wielkiej Nocy suche miały więc nie lada zmartwienie. Lanie wody to właśnie dyngus, a co ze śmigusem? Warto wiedzieć, że nie w całej Polsce rozpowszechniło się oblewanie panien. Tak, gdzie zwyczaj ten nie dotarł, zastępstwem było smaganie się zielonymi gałązkami. Mieszkańcy wsi chłostali swoje łydki. Wierzono, że zapewni to zdrowie i siły witalne. Dzisiaj część osób powiedziałaby, że to zabobon. Tak samo, jak zaklinanie deszczu, które także było popularne na wsiach. O co chodziło?

Równie dobrze można by użyć w tym pytaniu słowa „chodzi”, bo tradycja ta jest wciąż żywa, głównie na południu. Mówiąc o zwyczajach drugiego dnia Wielkiej Nocy, można zauważyć wyraźny podział na Polskę południową i północną. W każdej z tych części obowiązywały i bardzo często do dziś obowiązują odmienne tradycje. Wróćmy jednak do zaklinania deszczu. Każdy gospodarz posiadający swój skrawek ziemi chce, aby ta rodziła jak najlepsze i najobfitsze plony. W tym celu rolnicy udawali się z samego rana na swoje pole celem skropienia miedzy wodą święconą. Miało to zapewnić urodzaj.

Wielkanocne ciekawostki w sam raz na chwilę przerwy podczas przy

Wielkanocne ciekawostki w sam raz na chwilę przerwy podczas przygotowań do świąt

Już za niedługo, już za momencik, po raz kolejny spotkamy się w rodzinnym gronie (dla 70% Polaków Wielkanoc to święto rodzinne) i będziemy świętować.

Można dojść do wniosku, że tradycje i zwyczaje Poniedziałku Wielkanocnego mają niewiele wspólnego ze chrześcijaństwem. Odnajdujemy w nich jednak kontekst religijny. Chodzi oczywiście o zmycie z siebie grzechu. Pomimo tego, nikt nie ma chyba wątpliwości, że obyczaje wywodzą się głównie z wierzeń ludowych. Samo polewanie wodą ma swoje korzenie w praktykach pogańskich, gdzie symbolizowało budzenie się przyrody do życia, czyli pierwsze dni wiosny. Wszystko ładnie i pięknie, ale musicie wiedzieć, że oblewanie wodą ma w swojej historii nie tylko pozytywny wydźwięk.

Najgłębsze korzenie zwyczaju udało się znaleźć w Jerozolimie. Tam to właśnie przeciwnicy wyznawców Jezusa Chrystusa oblewali wodą wiernych, którzy byli w drodze do kościoła. Celem niewierzących było naznaczenie chrześcijan i jednoczesne zniechęcenie ich do wiary w Syna Bożego.

W obecnych czasach polewanie się woda ma we w zasadzie już tylko charakter symboliczny. Mamy wrażenie, że młodsze pokolenie zapytane, po co to robi, odpowiedziałoby chwilą krepującego milczeniem.

fot. pixabay.com

Komentarze czytelników:

Brak komentarzy do artykułu - Twój może być pierwszy!

pomidor

* Wysyłając komentarz, potwierdzasz znajomość regulaminu portalu. Autor komentarza ponosi odpowiedzialność za jego treść, z kolei wydawca portalu zastrzega sobie możliwość moderacji treści i publikacji wyłącznie komentarzy najlepszych merytorycznie.

Arbuz – czy wiesz, co jesz

Arbuz – czy wiesz, co jesz?

Arbuza jemy szczególnie dużo podczas trwania lata. Zielony gigant świetnie nadaje się do zaspokojenia pragnienia oraz do ochłodzenia się, gdy na zewnątrz panuje upał. Wystarczy przygotować z niego sorbet lub wykorzystać go w formie zamiennika tradycyjnych kostek lodu

Gin z tonikiem – poznajcie początki słynnego drinka

Gin z tonikiem – poznajcie początki słynnego drinka

Chinina pochodząca z kory drzewa cynamonowego, które rośnie na terenie Ameryki Południowej, była znana jako skuteczny środek w leczeniu malarii już pod koniec XVI wieku

Ciekawostki na upał – dowiedz się więcej o lecie

Ciekawostki na upał – dowiedz się więcej o lecie

Jedni je kochają, drudzy nienawidzą. Lato, bo o nim mowa, ma jednak znacznie więcej zwolenników niż przeciwników. Szczególnie wśród uczniów, którzy w tym czasie mają wakacje.

Największa truskawka na świecie i w Polsce

Największa truskawka na świecie i w Polsce

Truskawkowy rekord w naszym kraju został zanotowany w gminie Puławy, a konkretnie w miejscowości Leokadiów. Olbrzymi okaz ważył aż 214 gramów

Roopkund – tajemnicze jezioro w Himalajach

Roopkund – tajemnicze jezioro w Himalajach

Położone w dolinie wysoko w Himalajach w północnych Indiach jezioro o nazwie Roopkund jest znane lokalnie jako Tajemnicze Jezioro lub Jezioro Szkieletów.

Interesujące fakty dotyczące otyłości – ciekawostki i przydatne

Interesujące fakty dotyczące otyłości – ciekawostki i przydatne informacje

Otyłość to choroba i trzeba sobie to uświadomić, zanim poślemy niewybredny komentarz w stronę osoby ze znaczną nadwagą.

Najstarszy przepis na piwo pochodzi z czasów starożytności

Najstarszy przepis na piwo pochodzi z czasów starożytności

Najstarsza receptura na piwo została zapisana za pomocą pisma klinowego. Liczący sobie około 5 tysięcy lat przepis na napój z procentami jest jednocześnie najstarszym odnalezionym przepisem na świecie.

Poznajcie Johna D. Clouse'a – największego podróżnika w historii

Poznajcie Johna D. Clouse'a – największego podróżnika w historii

Rekordzista zwiedził wszystkie istniejące w 1999 roku państwa suwerenne i niesuwerenne z wyjątkiem dwóch. Clouse'owi nie udało się wbić szpilki na mapie świata w miejscu wyspy Bouvety i Wysp Paracelskich.

Czy istnieją zwierzęta, które mogą żyć bez głowy

Czy istnieją zwierzęta, które mogą żyć bez głowy?

Na początku pragniemy poinformować, że temat jest raczej obrzydliwy i osoby z rozwiniętą wyobraźnią mogą podczas czytania „zobaczyć” w swojej głowie obrazy, które są niepokojące

Księga Polskich Rekordów i Osobliwości

Księga Polskich Rekordów i Osobliwości

„Polacy nie gęsi i...” swoją księgę też mają. Księga Polskich Rekordów i Osobliwości – Kronika Rabkolandu jest wydawana od 2000 roku. Co w niej znajdziemy?

Zamiana żon w prawdziwym życiu

Zamiana żon w prawdziwym życiu

Jeden z najbardziej kontrowersyjnych transferów w historii baseballu został ogłoszony 4 marca 1973 roku. Mike Kekich i Fritz Peterson, obaj miotacze drużyny New York Yankees, zwołali osobne konferencje prasowe, aby ogłosić światu, że zdecydowali się „wymienić życiami”

Polub nas na Facebooku'u
W celu ułatwienia korzystania z serwisu, strona wykorzystuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Możesz zarządzać ustawieniami plików cookies, korzystając z opcji swojej przeglądarki internetowej. Kliknij zgadzam się, aby informacja ta nie pojawiała się ponownie.
Zgadzam się