Lany Poniedziałek – kontekst religijny w tradycjach wywodzących

Lany Poniedziałek – kontekst religijny w tradycjach wywodzących się głównie z wierzeń ludowych

Poniedziałek Wielkanocny, Lany Poniedziałek, śmigus, dyngus lub jak kto woli śmigus-dyngus. Drugi dzień świąt Wielkanocy kojarzony jest przede wszystkim z tradycją polewania wodą. Dzisiaj powiedzielibyśmy o nim dzień pranków. Kiedyś zwyczajem było robienie w tym dniu żartów. Psocono na wiele sposobów. Było to rozpowszechnione głównie wśród ludności wiejskiej. Przykładem niech będzie wrzucanie narzędzi rolniczych sąsiada na dach. Dziś już raczej się z tym nie spotkamy. Zostało za to oblewanie wodą. W przeszłości nie było to robione jedynie dla żartów. Mało tego, każda panna chciała być mokra, a jeśli któraś nie została oblana, bardzo źle się z tym czuła. Dlaczego?

Obyczaj był szczególnie lubiany przez młode dziewczęta. Polanie wodą było bowiem jednoznaczne z tym, że podoba się ona chłopcom i nie grozi jej staropanieństwo. Te, które były w drugi dzień świąt Wielkiej Nocy suche miały więc nie lada zmartwienie. Lanie wody to właśnie dyngus, a co ze śmigusem? Warto wiedzieć, że nie w całej Polsce rozpowszechniło się oblewanie panien. Tak, gdzie zwyczaj ten nie dotarł, zastępstwem było smaganie się zielonymi gałązkami. Mieszkańcy wsi chłostali swoje łydki. Wierzono, że zapewni to zdrowie i siły witalne. Dzisiaj część osób powiedziałaby, że to zabobon. Tak samo, jak zaklinanie deszczu, które także było popularne na wsiach. O co chodziło?

Równie dobrze można by użyć w tym pytaniu słowa „chodzi”, bo tradycja ta jest wciąż żywa, głównie na południu. Mówiąc o zwyczajach drugiego dnia Wielkiej Nocy, można zauważyć wyraźny podział na Polskę południową i północną. W każdej z tych części obowiązywały i bardzo często do dziś obowiązują odmienne tradycje. Wróćmy jednak do zaklinania deszczu. Każdy gospodarz posiadający swój skrawek ziemi chce, aby ta rodziła jak najlepsze i najobfitsze plony. W tym celu rolnicy udawali się z samego rana na swoje pole celem skropienia miedzy wodą święconą. Miało to zapewnić urodzaj.

Wielkanocne ciekawostki w sam raz na chwilę przerwy podczas przy

Wielkanocne ciekawostki w sam raz na chwilę przerwy podczas przygotowań do świąt

Już za niedługo, już za momencik, po raz kolejny spotkamy się w rodzinnym gronie (dla 70% Polaków Wielkanoc to święto rodzinne) i będziemy świętować.

Można dojść do wniosku, że tradycje i zwyczaje Poniedziałku Wielkanocnego mają niewiele wspólnego ze chrześcijaństwem. Odnajdujemy w nich jednak kontekst religijny. Chodzi oczywiście o zmycie z siebie grzechu. Pomimo tego, nikt nie ma chyba wątpliwości, że obyczaje wywodzą się głównie z wierzeń ludowych. Samo polewanie wodą ma swoje korzenie w praktykach pogańskich, gdzie symbolizowało budzenie się przyrody do życia, czyli pierwsze dni wiosny. Wszystko ładnie i pięknie, ale musicie wiedzieć, że oblewanie wodą ma w swojej historii nie tylko pozytywny wydźwięk.

Najgłębsze korzenie zwyczaju udało się znaleźć w Jerozolimie. Tam to właśnie przeciwnicy wyznawców Jezusa Chrystusa oblewali wodą wiernych, którzy byli w drodze do kościoła. Celem niewierzących było naznaczenie chrześcijan i jednoczesne zniechęcenie ich do wiary w Syna Bożego.

W obecnych czasach polewanie się woda ma we w zasadzie już tylko charakter symboliczny. Mamy wrażenie, że młodsze pokolenie zapytane, po co to robi, odpowiedziałoby chwilą krepującego milczeniem.

fot. pixabay.com

Komentarze czytelników:

Brak komentarzy do artykułu - Twój może być pierwszy!

pomidor

* Wysyłając komentarz, potwierdzasz znajomość regulaminu portalu. Autor komentarza ponosi odpowiedzialność za jego treść, z kolei wydawca portalu zastrzega sobie możliwość moderacji treści i publikacji wyłącznie komentarzy najlepszych merytorycznie.

Zamiana żon w prawdziwym życiu

Zamiana żon w prawdziwym życiu

Jeden z najbardziej kontrowersyjnych transferów w historii baseballu został ogłoszony 4 marca 1973 roku, tuż przed rozpoczęciem kolejnego sezonu rozgrywek. Mike Kekich i Fritz Peterson, obaj miotacze drużyny New York Yankees, zwołali osobne konferencje prasowe, aby ogłosić światu, że zdecydowali się „wymienić życiami”

Czy jednorazowego aparatu fotograficznego faktycznie można użyć

Czy jednorazowego aparatu fotograficznego faktycznie można użyć tylko jeden raz?

Najwięcej tego typu urządzeń sprzedaje się prawdopodobnie w Wielkiej Brytanii. Każdego roku rozchodzi się około 3 milionów sztuk.

Wielkanocne ciekawostki w sam raz na chwilę przerwy podczas przy

Wielkanocne ciekawostki w sam raz na chwilę przerwy podczas przygotowań do świąt

Już za niedługo, już za momencik, po raz kolejny spotkamy się w rodzinnym gronie (dla 70% Polaków Wielkanoc to święto rodzinne) i będziemy świętować.

Największe czekoladowe jajko na świecie powstało we Włoszech

Największe czekoladowe jajko na świecie powstało we Włoszech

Chociaż czekoladowe jajka można kupić każdego dnia w roku (oprócz niektórych niedziel), to szczyt ich popularności przypada oczywiście na okres świąt wielkanocnych

Czy istnieją środki, które pozwalają symulować śmierć

Czy istnieją środki, które pozwalają symulować śmierć?

Na pewno istnieją one w literaturze, filmach i grach komputerowych. Wystarczy przywołać dramat „Romeo i Julia” Williama Shakespeare'a. Głowna bohaterka wypija w nim miksturę, która wprawia ją w stan podobny do śmierci.

Co się działo z Phan Thi Kim Phuc po ucieczce z bombardowanej wi

Co się działo z Phan Thi Kim Phuc po ucieczce z bombardowanej wioski?

Zapewne nikt z Was nie zna kobiety o imieniu Phan Thi Kim Phuc, ale większość spotkała się z powyższym zdjęciem, które zostało wykonane 8 czerwca 1972 roku.

Torba należąca do Neila Armstronga została sprzedana za 1,8 mili

Torba należąca do Neila Armstronga została sprzedana za 1,8 miliona dolarów

Od czasu do czasu na aukcji pojawiają się wyjątkowo ciekawe rzeczy. Do takich należy zaliczyć torbę pierwszego człowieka, który chodził po powierzchni Srebrnego Globu.

Najdłuższe operacje świata

Najdłuższe operacje świata

Zespół 20 chirurgów z Singapore General Hospital pracował przy najdłuższej operacji w historii przez 103 godziny, a więc przez cztery dni z rzędu. W tym to czasie rozdzielono 11-miesięczne syjamskie bliźniaczki.

Dlaczego to właśnie kolor czerwony zawsze sygnalizuje nam koniec

Dlaczego to właśnie kolor czerwony sygnalizuje nam konieczność zatrzymania się lub niebezpieczeństwo?

Mało kto zastanawia się jednak nad tym, dlaczego to właśnie kolor czerwony został wybrany do zobrazowania nam czyhających niebezpieczeństw oraz nakazu zatrzymania się

Co wiemy o pierwszym królu Polski

Co wiemy o pierwszym królu Polski?

Bolesław Chrobry to jeden z najciekawszych władców Polski i to nie tylko ze względu na to, że był pierwszym koronowanym władcą kraju

Niektóre ryby żyją poza wodą

Niektóre ryby żyją poza wodą

Afrykańskie ryby dwudyszne oddychają powietrzem

Polub nas na Facebooku'u
W celu ułatwienia korzystania z serwisu, strona wykorzystuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Możesz zarządzać ustawieniami plików cookies, korzystając z opcji swojej przeglądarki internetowej. Kliknij zgadzam się, aby informacja ta nie pojawiała się ponownie.
Zgadzam się