Najstarsza zachowana polska książka kucharska

Najstarsza zachowana polska książka kucharska

Czy podobnie jak ja nie rozumiecie dzisiejszej potrzeby wydawania drukowanych książek kucharskich? Nie znajdziemy w nich raczej niczego, co do tej pory nie zostało umieszczone w Internecie. Jeśli nawet będą w niej jakieś unikatowe przepisy, to te też koniec końców trafią do sieci. Argumentem przemawiającym za drukowanymi przewodnikami dla kucharzy amatorów może być przywiązanie do takiej formy lub brak umiejętności korzystania z Internetu przez część osób starszych. W drugim przypadku mogą pomóc wnuki, które przy okazji wydrukują konkretny przepis. Kiedyś jednak Internetu nie było i wydawanie książek miało sens. Ile lat ma ta najstarsza z polskimi przepisami?

Pod lupę weźmiemy jedynie zachowane wydawnictwa. Biorąc pod uwagę to kryterium, najstarszą polską książką kucharską jest wydana w 1682 roku „Compendium ferculorum, albo zebranie potraw”. Jej autorem jest Stanisław Czerniecki, który gotował dla wojewody Aleksandra Michała Lubomirskiego.

Kuchmistrz podzielił ją na trzy główne części. Pierwszy rozdział zawiera przepisy na potrawy mięsne, drugi został poświęcony daniom rybnym, a trzeci jest zbiorem receptur na pasztety, potrawy mleczne, dania mączne, sosy oraz desery w postaci ciast i tortów. W sumie znajdziemy tu 333 przepisy i całą masę ogólnych wskazówek, które pozwolą stać się lepszym kucharzem.

Na rynku można znaleźć reprint historycznego wydawnictwa przygotowany przez Kurtiak-Ley. Każdy z 500 egzemplarzy został ręcznie oprawiony w skórę. Wierna kopia została wyceniona na 3 700 zł. Spory wydatek. Jeśli chcecie poznać uwspółcześniony przepis na szczupaka w trzech smakach lub kurczaka pieczonego w butli nie wydając przy tym dużych pieniędzy, polecamy książkę „ Stanisław Czerniecki Compendium Ferculorum albo Zebranie Potraw” opracowaną i wydaną przez Jarosława Dumanowskiego i Magdalenę Spychaj. Jej cena to 70 zł. Przepisy na staropolskie potrawy można też bez problemu znaleźć w Internecie.

Pisząc o najstarszej zachowanej polskiej książce kulinarnej warto wspomnieć, że przepisy na typowo polskie przysmaki istniały już znacznie wcześniej. Przykładem jest receptura na ćwikłę, którą na ponad sto lat przed wydaniem przewodnika Czernieckiego podawał poeta Mikołaj Rej. Brzmi on tak:

„Nuż ćwikiełki w piec namotawszy, a dobrze przypiekłszy, nadobnie ochędożyć, w talerzyki nakrajać, a także w faseczkę ułożyć, chrzanikiem, co najdrobniej ukrężawszy, przetrząsnąć, bo będzie długo trwała, a także koprem włoskim, trochę przetłukszy, przetrząsać, a octem pokrapiać, a solą też trochę przesalać, tedy to jest tak osobny przysmak; bo i rosołek bardzo smaczny i sama pani ćwikła będzie bardzo smaczna i bardzo pachnęła”.

Mamy dla Was wyzwanie. Przygotujcie ją bez sięgania po „tłumaczenie” na współczesną polszczyznę.

fot. pixabay.com

Komentarze czytelników:

Brak komentarzy do artykułu - Twój może być pierwszy!

pomidor

* Wysyłając komentarz, potwierdzasz znajomość regulaminu portalu. Autor komentarza ponosi odpowiedzialność za jego treść, z kolei wydawca portalu zastrzega sobie możliwość moderacji treści i publikacji wyłącznie komentarzy najlepszych merytorycznie.

Polowanie na czarownice – historia pięciu kobiet powieszonych za

Polowanie na czarownice – historia pięciu kobiet powieszonych za czary

Halloween to dobry czas na przybliżenie słynnego polowania na czarownice i jego ofiar, którymi nie były tylko kobiety. Poznajcie pięć czarownic z Salem powieszonych za uprawianie czarów.

Dr. Henry Howard Holmes  - pierwszy seryjny morderca

Dr. Henry Howard Holmes - pierwszy seryjny morderca

Herman Webster Mudgett znany bardziej jako H. H. Holmes urodził się w 1861 roku w New Hampshire. Jego rodzina była zamożna, a sam Herman był wyjątkowo inteligentnym dzieckiem zainteresowanym medycyną.

Jak wyglądało życie w armii rzymskiej?

Jak wyglądało życie w armii rzymskiej?

Armia rzymska była największą i najbardziej znaną siłą bojową w starożytnym świecie.

Historia trepanacji i szaleńca, który przeprowadzał ją jeszcze w

Historia trepanacji i szaleńca, który przeprowadzał ją jeszcze w XXI wieku

Hipokrates potwierdził jej skuteczność. Jest to druga najstarsza na świecie procedura chirurgiczna zaraz po obrzezaniu. Trepanacja, bo o niej mowa, polega na dosłownym wywierceniu dziury w głowie.

Dziurawa historia stomatologii  - wyrywanie jest dobre na wszyst

Dziurawa historia stomatologii - wyrywanie jest dobre na wszystko

Najwcześniejsza historia leczenia problemów związanych z zębami jest datowana na 7000 rok p.n.e. W tym to czasie cywilizacja doliny Indusu przeprowadzała pierwsze próby leczenia próchnicy.

Dlaczego symbolem medycyny jest wąż owinięty wokół drewnianej la

Dlaczego symbolem medycyny jest wąż owinięty wokół drewnianej laski?

Wąż mało komu kojarzy się z czymś dobrym. Ukąszenie jadowitego gada może być śmiertelnym zagrożeniem dla człowieka. Dlaczego więc wąż znajduje się w symbolu graficznym zawodu lekarza?

Śmierć Grigorija Rasputina

Śmierć Grigorija Rasputina

W „Anastazji” przedstawiono śmierć Grigorija Rasputina, który zamienia się najpierw w mokrą plamę, a następnie jego szkielet obraca się w proch. W rzeczywistości, ale jego zejście z tego świata było znacznie bardziej przerażające. Ten człowiek po prostu nie chciał umrzeć.

Walentyna Tierieszkowa - pierwsza kobieta w kosmosie

Walentyna Tierieszkowa - pierwsza kobieta w kosmosie

Walentyna Tierieszkowa była pierwszą kobietą, która wyruszyła w kosmos. W 1963 roku spędziła prawie trzy dni w kosmicznej przestrzeni i okrążyła Ziemię aż 48 razy.

Ilu królów rządziło Spartą?

Ilu królów rządziło Spartą?

Podczas gdy Ateny przeprowadzały pierwsze próby wprowadzenia demokracji jako formy rządu, rywalizujący z nimi Spartanie mieli dwóch królów. Jeden z nich mógł zostać w „domu”, podczas gdy drugi przebywał na wojennej wyprawie.

Kim był święty Walenty i za co ścięto mu głowę? Krwawa historia

Kim był święty Walenty i za co ścięto mu głowę? Krwawa historia Walentynek

Kwiaty, czekoladki, koniecznie czerwone serca i romantyzm. O to chodzi w tym całym dniu zakochanych, prawda? Cóż, okazuje się, że nie do końca.

Szczurołap z Hameln – legenda z ziarnem prawdy

Szczurołap z Hameln – legenda z ziarnem prawdy

Historia ma wiele wspólnego z rzeczywistością. W Hameln faktycznie zmagano się z plagą szczurów, którą ostatecznie udało się zażegnać.

Polub nas na Facebooku'u
W celu ułatwienia korzystania z serwisu, strona wykorzystuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Możesz zarządzać ustawieniami plików cookies, korzystając z opcji swojej przeglądarki internetowej. Kliknij zgadzam się, aby informacja ta nie pojawiała się ponownie.
Zgadzam się