Fotomontaż – sztuka czy oszustwo

Fotomontaż – sztuka czy oszustwo?

W dobie fotografii cyfrowej każdy jest w stanie przekształcić dowolne zdjęcie. Ingerencja w oryginalny obraz może przybierać różne formy. Do zdjęcia można dodać obiekty pochodzące z drugiej fotografii lub usuwać te istniejące na oryginalnie uchwyconym obrazku. Poprawienie niedoskonałości urody w popularnym programie nazywamy już jednak retuszem, a nie fotomontażem.

Zjawisko manipulowania obrazem istniało już w czasach fotografii tradycyjnej, było to jednak znacznie trudniejsze zadanie do zrealizowania niż wykonanie kilku kliknięć myszką. Wymagało to spędzania długich godzin w ciemnicy. Doskonale wiedzą o tym np. agenci KGB. Tak, fotomontaż był wykorzystywany również do walki politycznej, w tym do usuwania ze starych fotografii osób, które zostały odsunięte od władzy. Nasuwają się skojarzenie ze starożytnym Egiptem i skuwanie twarzy faraonów z posągów, tak, aby niektórzy z nich zostali na zawsze wymazani z historii.

Co ciekawe nawet spędzenie długich godzin z programem graficznym i stworzenie fotomontażu „idealnego” nie spowoduje, że profesjonaliści, którzy zawodowo zajmują się sprawdzaniem, czy przy danym zdjęciu nikt nie manipulował, się nabiorą. Doskonale przekonały się o tym osoby, które niejednokrotnie wysyłały przerobione zdjęcia na największe konkursy fotograficzne świata. W takim przypadku fotomontaż należy bezsprzecznie zakwalifikować jako oszustwo. Okazuje się, że każde zdjęcie cyfrowe posiada swojego rodzaju negatyw, który pozwala na prześledzenie krok po kroku wszystkich zmian, które zostały wprowadzone celem stworzenia fotomontażu.

Jak jednak historia pokazuje, zmanipulowane zdjęcie może być również małym dziełem sztuki, którym zachwycą się nawet osoby, które na co dzień nie interesują się fotografią. Nam każde dzieło sztuki wysokiej kojarzy się nie tylko z oryginalną wizją, która zachwyci umysł i oczy oglądającego, ale także z ciężką pracą, którą należy włożyć, aby dzieło takie powstało. Mamy szacunek do umiejętności dzisiejszych grafików komputerowych i możliwości „kombajnów”, jakimi są obecne programy do obróbki zdjęć, ale jeszcze bardziej doceniamy kunszt i pomysły dawnych fotografów, którzy zajmowali się fotomontażem w czasach, gdy jeszcze nikt nie słyszał o zdjęciach w kolorze. Pomyślcie tylko, oni mieli w swoich rękach jedynie fizycznie istniejącą klisze i zaciemniony kącik.

Cechą fotomontażu pochodzącego sprzed stu, a nawet większej ilości lat jest to, że niemal wszyscy na pierwszy ruch oka wiedzieli, że jest to zdjęcie, które ktoś zmanipulował. Dotyczyło to przede wszystkim fotomontażu artystycznego oraz zdjęć, które miały trafić na plakat. Zupełnie inaczej było w przypadku fotomontażu, który miał spełniać funkcję propagandową. Autor tego rodzaju manipulacji starał się zrobić wszystko, żeby nikt nie domyślił się, że nie jest to oryginalne zdjęcie. Niestety bardzo często się to udawało. W następstwie tego, ze zdjęć, a tym samym z kart historii znikały osoby, które były niewygodne dla władzy. Przykład znajdziecie poniżej. Inny rodzaj fotomontażu propagandowego miał na celu zastraszenie ludności cywilnej.

fotomontaz 1

źródło: Wikipedia

Fotomontaże zaczęły pojawiać się już w XIX wieku. Najlepszym potwierdzeniem jest poniższe zdjęcie, które powstało w 1880 roku. Naszym zdaniem fotografia ta jest idealna do rozreklamowania występu cyrkowego. Na podstawie tego, co widzimy, można wywnioskować, że przedstawiony mężczyzna zrobiłby karierę w cyrku nie tylko ze względu na swoją umiejętność żonglowania. Kula i hantle u jego nogi świadczy o tym, że „cyrkowiec” mógłby budzić wśród publiczności zachwyt także pokazem swojej naturalnej siły fizycznej.

fotomontaz 2

źródło: The Metropolitan Museum of Arts

Być może część z Was uzna to zdjęcie za przerażające. Musicie jednak wiedzieć, że ludzie żyjący w epoce wiktoriańskiej mieli raczej luźne podejście do śmierci i zjawisk paranormalnych. Nie czuli strachu przed końcem życia, o czym najlepiej świadczą pozowane zdjęcie ze zmarłymi. To jednak temat na zupełnie inny artykuł. W tym skupimy się na makabrycznym poczuciu humoru ludzi tamtej epoki oraz zamiłowaniu do przebierania się. To właśnie te dwie cechy stały za dużą popularnością pierwszych fotomontaży. Ba, niektóre studia fotograficzne wręcz reklamowały się umiejętnością „oderwania głowy” lub sprawieniem, że będziesz lewitował w powietrzu. W dalszej kolejności popularność zdobyły zdjęcia z duchami.

fotomontaz 3

Spokojnie, to tylko fotomontaż ;)

Dużo mniej kontrowersji wzbudza zdjęcie na którym „sklonowano” Henriego de Toulouse-Lautreca. Fotografię wykonano w 1892 roku we Francji. Widzimy na nim mężczyznę, który przyjął dwie role jednocześnie. Jest on zarówno modelem, jak i artystą malarzem, który zabiera się za namalowanie samego siebie.

fotomontaz 4

źródło: The Metropolitan Museum of Arts

Jeśli to właśnie takie artystyczne fotografie przypadły Wam do gustu bardziej niż te charakteryzujące się makabrycznym wiktoriańskim humorem, przedstawiamy Wam fotomontaż, który jest datowany na rok 1930, a więc nieco później niż przedstawione poprzednio. Jeśli nie znalibyśmy daty wykonania tego zdjęcia, pomyślelibyśmy, że artysta, który manipulował przy poniższym zdjęciu, był zainspirowany powieścią George'a Orwella i jego książką pod tytułem „Rok 1984”. Ta została jednak wydana dopiero w 1949 roku.

fotomontaz 5

źródło: The Metropolitan Museum of Arts

Czy jedno z najbardziej rozpoznawalnych zdjęć świata jest fotomontażem?

fotomontaz 6

To zdjęcie widział chyba każdy. Budzi ono silne emocje po dziś dzień i wciąż trwa dyskusja na temat tego, czy zdjęcie nie jest fotomontażem. Argumentem, który przemawiałby za oszustwem, jest spokój i opanowanie robotników, którzy siedzą na metalowej belce zawieszonej na ogromnej wysokości. Czy naprawdę można tak bardzo przyzwyczaić się do prac na wysokościach, żeby osoby uwiecznione na zdjęciu, nie czułyby żadnej obawy o swoje życie, siedząc na stosunkowo wąskiej belce bez żadnych zabezpieczeń? Wydaje się to mało prawdopodobne. Z drugiej jednak strony osoby, które bronią autentyczności zdjęcia twierdzą, że przy budowie Empire State Building uczestniczyli w dużej mierze Indianie, którzy nie czuli strachu przed dużą wysokością. Zauważcie jednak, że na zdjęciu znajdują się również Europejczycy. Do dziś nie ma twardych dowodów na potwierdzenie ani zaprzeczenie tego, że zdjęcie jest fotomontażem. Prawdopodobnie nie dowiemy się nigdy, jak było naprawdę.

Jak myślicie? Słynne zdjęcie to fotomontaż?

fot. pixabay.com

Komentarze czytelników:

Brak komentarzy do artykułu - Twój może być pierwszy!

pomidor

* Wysyłając komentarz, potwierdzasz znajomość regulaminu portalu. Autor komentarza ponosi odpowiedzialność za jego treść, z kolei wydawca portalu zastrzega sobie możliwość moderacji treści i publikacji wyłącznie komentarzy najlepszych merytorycznie.

Lampy i inne elementy oświetlenia w stylu glamour

Lampy i inne elementy oświetlenia w stylu glamour

Styl glamour kojarzony jest głównie z przepychem… i słusznie. Wnętrze urządzone w tym stylu powinno „błyszczeć” dosłownie i w przenośni. Przyczynią się do tego stylowe meble, dodatki i odpowiednie oświetlenie.

Poznaj ciekawe życie Mozarta

Poznaj ciekawe życie Mozarta

O Mozarcie słyszeli wszyscy bez względu na to, czy są słuchaczami muzyki poważnej, czy raczej stronią od tego typu dźwięków. Co tak naprawdę wiemy o Mozarcie oprócz tego, że wielkim kompozytorem był?

Malarstwo Leonarda Da Vinci – jakość, nie ilość

Malarstwo Leonarda Da Vinci – jakość, nie ilość

Żeby znaleźć się w gronie najwybitniejszych malarzy wszech czasów, mistrz z Vinci nie musiał się specjalnie napracować. Obecnie badacze potrafią przypisać mu tylko 15 istniejących obrazów.

Jak zaprojektować salon w stylu modern?

Jak zaprojektować salon w stylu modern?

Styl modern łączy w sobie minimalizm, funkcjonalizm i pragmatyzm. Istotą nowoczesności jest asymetria, lekkość oraz regularna tekstura ścian.

Margaret Hughes  - pierwsza dama na angielskiej scenie i ostatni

Margaret Hughes - pierwsza dama na angielskiej scenie i ostatnia kochanka księcia Ruperta

8 grudnia 1660 roku Margaret (Peg) Hughes weszła na scenę teatru Vere Street, dawnego Kortu Tenisowego Gibbsona. Jej występ przeszedł do historii.

Który obraz został ubezpieczony na najwyższą kwotę?

Który obraz został ubezpieczony na najwyższą kwotę?

Wartość ubezpieczenia jednego z obrazów została nawet wpisana do Księgi Rekordów Guinnessa. O którym dziele mowa?

Jak powinno być wyceniane malowanie obrazów na zamówienie

Malowanie obrazów na zamówienie to sztuka. Jak powinno być wyceniane?

Ręcznie malowane obrazy są wspaniałą ozdobą każdego pomieszczenia, zarówno prywatnego, jak i firmowego.

Obrazy nowoczesne na ścianę

Obrazy nowoczesne na ścianę i oprawianie w ramę - co warto wiedzieć?

W obrazach nowoczesnych następuje radykalne odejście od treści, tematu obrazu, tradycyjnej perspektywy. W obrazach istotna staje się kompozycja dzieła, proces tworzenia.

Tajemnicze otwory w posągu Laykyun Sekkya – jednym z największyc

Tajemnicze otwory w posągu Laykyun Sekkya – jednym z największych pomników na świecie

Rzeźba, która znajduje się w Khatakan Taung jest w stanie zaimponować swoimi rozmiarami. Pomnik Laykyun Sekkya jest poświęcony Buddzie. To jeden z kilku ogromnych posągów tego typu.

Laszlo Toth – szaleniec, który usiłował zniszczyć Pietę watykańs

Laszlo Toth – szaleniec, który usiłował zniszczyć Pietę watykańską

Piętnaście silnych uderzeń wystarczyło, aby zniszczyć marmur na twarzy Marii, złamać jej nos i całkowicie odłupać prawe ramię do wysokości łokcia

Kim w rzeczywistości był słynny Hamlet

Kim w rzeczywistości był słynny Hamlet?

Hamlet jest według znawców literatury imieniem pochodzącym najprawdopodobniej od Amletha, który był popularną postacią znaną przede wszystkim z XII-wiecznej rozprawy dotyczącej początków historii Danii.

Polub nas na Facebooku'u
W celu ułatwienia korzystania z serwisu, strona wykorzystuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Możesz zarządzać ustawieniami plików cookies, korzystając z opcji swojej przeglądarki internetowej. Kliknij zgadzam się, aby informacja ta nie pojawiała się ponownie.
Zgadzam się