Nauka w parze z nowoczesną technologią rozwiązały tajemnicę perg

Nauka w parze z nowoczesną technologią rozwiązały tajemnicę pergaminu sprzed 800 lat

Osiemset lat temu nastolatek Laurentius Loricatus urodzony w 1290 roku przypadkowo zabił człowieka we Włoszech. Po tym zdarzeniu udał się do jaskini znajdującej się nieopodal Subiaco, w której mieszkał przez kolejne 34 lata, biczując się i umartwiając swoje ciało, by odpokutować za swoje grzechy. Był nawet pomysł, aby dostąpił kanonizacji. W tym celu życiorys Loricatusa został spisany na pergaminie o długości 5 metrów. Ostatecznie mężczyzna nie został jednak uznany za świętego. Dziś jego historia żyje w Tajnych Archiwach Watykanu, spisana na wspomnianym pergaminie z koziej skóry pokrytym purpurowymi plamami.

Tego typu uszkodzenia są powszechne na starych dokumentach. Co je powoduje? Zespół włoskich badaczy zainteresowanych lepszym zrozumieniem przyczyny postanowił zidentyfikować drobnoustroje, które są odpowiedzialne za powstanie plam. W tym celu naukowcy zastosowali zupełnie nowe techniki. Było to konieczne ze względu na to, że niektórych ze „sprawców” nie udało się rozpoznać, stosując znane do tej pory metody.

„Znalazłam drobnoustroje kojarzone do tej pory wyłącznie z morzem”, powiedziała autorka badań Luciana Migliore z Uniwersytetu Rzymskiego Tor Vergata podczas rozmowy z przedstawicielem serwisu Gizmodo. „Skąd się wzięły na pergaminie wykonanym z koziej skóry, zapisanym osiemset lat temu? Już to wiemy i muszę przyznać, że było to naprawdę zaskakujące odkrycie”.

Zespół rozpoczął badania od zebrania odłączonych od całości maleńkich kwadratów pergaminu, zarówno tych z fioletowymi plamami, jak i niezabarwionych kawałków zwoju. Następnym krokiem było wyizolowaniu z nich DNA. W tym celu próbki zostały wysłane do laboratorium w Teksasie. Naukowcy analizujące sekwencje znaleźli 957 rodzajów bakterii na fioletowych plamkach i 407 rodzajów bakterii na nieuszkodzonych fragmentach pergaminu. Warto zaznaczyć, że jedynie 140 z 1364 gatunków było wspólnych. Najczęściej spotykanymi bakteriami na purpurowych zaciekach były Gammaproteobacteria, czyli bakterie występujące głównie w słonych wodach.

Laurentius Loricatus, pergami, tajne archiwa watykanu

źródło: Phys.org

Jak powstały plamy? Musicie wiedzieć, że podczas produkcji pergaminu z koziej skóry ta była poddawana m.in. działaniu soli morskiej. Po soleniu pergamin był rozciągany, golony i oskrobany, pozostając słony wewnątrz i mniej słony na zewnątrz. Kolagen z solą w pergaminie stawał się doskonałym domem dla kolonii bakterii. Tak przygotowane zwoje trafiały do klasztorów, gdzie jak piszą autorzy badania, były narażone na działanie wilgoci i zmieniającą się temperaturę otoczenia. To właśnie tam miały rozkwitać fioletowe bakterie. Tym samym uszkodzenia, które można zaobserwować dzisiaj najpewniej powstały przed tym, zanim pergamin trafił do Tajnych Archiwów Watykanu.

Biografia Loricatusa znajduje się obecnie w opłakanym stanie. Pierwsza i ostatnia strona uległa praktycznie całkowitej degradacji. Pozostałe strony mają uszkodzone wszystkie marginesy na szerokości od 2 do nawet 6 centymetrów. Na całe szczęście nic nie wskazuje, żeby uszkodzenia miały się rozrastać. Proces ten został zahamowany dzięki przetrzymywaniu dokumentu w warunkach, które są w pełni kontrolowane. W miejscu gdzie spoczywa pergamin, temperatura nie przekracza 22 stopni Celsjusza, a wilgotność nie jest większa niż 52%.

Inni badacze byli pod wrażeniem zarówno samego dokumentu, jak i metod, którymi zbadano pergamin. Podkreślali oni, że dostęp do niezbędnej w tym przypadku infrastruktury i możliwości wykonywania analiz tego typu należą do rzadkości, a wręcz nie jest normalne, że ludzie pracujący przy ratowaniu starych dokumentów mają dostęp do tego typu technologii. Należy również pamiętać, że nie zawsze można przeprowadzić takie badania. Autorzy mieli szczęście, że mogli poddać analizie fragmenty pergaminu, które uległy zniszczeniu. Zwykle są oni zmuszeni rozerwać pergamin, aby móc wykonać takie testy.

Naukowcy z rzymskiego uniwersytetu swoim odkryciem objaśniającym to, jak dochodzi do degradacji pergaminów, być może przyczynią się do opracowania metod, które będą zapobiegać ich dalszemu niszczeniu. Jeśli udałoby się to osiągnąć, na ratunek może liczyć wiele bezcennych zabytków w postaci dokumentów zapisanych wieki temu.

fot. pixabay.com

Komentarze czytelników:

Brak komentarzy do artykułu - Twój może być pierwszy!

pomidor

* Wysyłając komentarz, potwierdzasz znajomość regulaminu portalu. Autor komentarza ponosi odpowiedzialność za jego treść, z kolei wydawca portalu zastrzega sobie możliwość moderacji treści i publikacji wyłącznie komentarzy najlepszych merytorycznie.

Zarezerwuj wizytę u kosmetyczki lub u fryzjera on-line

Wirtualny Kalendarz: zarezerwuj wizytę u kosmetyczki lub u fryzjera on-line

Dzięki Wirtualnemu Kalendarzowi klient może zarezerwować wizytę w salonie kosmetycznym lub fryzjerskim przez Internet. Jakie korzyści wynikają z zapisów on-line?

Wykrywacze kłamstw – jak je oszukać i czy jest to w ogóle możliw

Wykrywacze kłamstw – jak je oszukać i czy jest to w ogóle możliwe?

Jeszcze nie tak dawno temu jednym z najczęściej wykorzystywanych narzędzi podczas przesłuchań był wykrywacz kłamstw. Przez wiele lat maszyny te pomagały umieszczać przestępców we więzieniach i niszczyć kariery bossów mafijnych.

Jak automaty sprawdzają, czy wrzucona moneta jest prawidłowa?

Jak automaty sprawdzają, czy wrzucona moneta jest prawidłowa?

Wszystko, co wrzucimy do tego typu maszyny (czy to monety, czy banknoty) musi przejść bardzo surową kontrolę automatu. Istnieje wiele mechanizmów, które sprawdzają, czy zapłaciliśmy odpowiednią ilością pieniędzy.

Pyrrusowe zwycięstwo Tesli w sporze z Edisonem

Pyrrusowe zwycięstwo Tesli w sporze z Edisonem

Tesla został zatrudniony i pracował dla Edisona przez jakiś czas, zanim obaj nie zaangażowali się w „wojnę technologiczną”. W wyniku tej rywalizacji Tesla stał się człowiekiem, który ukształtował XX wiek.

Ogrzewanie płaszczyznowe a klimatyzacja – jakie są różnice?

Ogrzewanie płaszczyznowe a klimatyzacja – jakie są różnice?

Ogrzewanie płaszczyznowe może bowiem pełnić funkcję nie tylko ogrzewania jako takiego, ale także skutecznej i wygodnej klimatyzacji. Jak działa, w jaki sposób się wyróżnia i czy opłaca się bardziej?

Kto wykonał pierwsze trwałe zdjęcie w dziejach świata?

Kto wykonał pierwsze trwałe zdjęcie w dziejach świata?

Fotografia zatytułowana „Widok z okna w Le Gras” przedstawia... widok z okna. W sumie to bardzo dobrze, że zdjęcie zostało opisane tak dosłownie, bo na postawie samego obrazu ciężko byłoby ustalić, co tak naprawdę na nim zawarto.

Konsola czy komputer – na czym najlepiej grać?

Konsola czy komputer – na czym najlepiej grać?

Wojna pomiędzy platformami trwa od dawna – konsolowcy bronią swojego sprzętu, a pecetowcy pokazują wyższość komputerów. Od lat nie ma rozstrzygnięcia, która z nich jest lepsza do grania.

Co znalazło się na pierwszej płycie CD dostępnej w sprzedaży?

Co znalazło się na pierwszej płycie CD dostępnej w sprzedaży?

Płyta kompaktowa znana także płytą CD towarzyszy nam już od kilkudziesięciu lat. Obecnie nagrywane są na nią przede wszystkim albumy muzyczne.

Obiektywy - to warto o nich wiedzieć!

Obiektywy - to warto o nich wiedzieć!

Początkujący fotograf musi się zmierzyć z wieloma wyzwaniami, a już sama ilość obiektywów może przytłaczać.

Jak wybrać regulator temperatury?

Jak wybrać regulator temperatury?

Regulator temperatury jest urządzeniem bardzo przydatnym i praktycznym. Pozwala zaoszczędzić na ogrzewaniu oraz utrzymać w domu komfortowe, przyjemne ciepło.

Współczesne technologie, które pomogą Ci administrować danymi

Współczesne technologie, które pomogą Ci administrować danymi

Firma nie musi zajmować się samodzielnie administracją danych i może ich zabezpieczenie, a także zarządzanie nimi powierzyć firmie zewnętrznej.

Polub nas na Facebooku'u
W celu ułatwienia korzystania z serwisu, strona wykorzystuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Możesz zarządzać ustawieniami plików cookies, korzystając z opcji swojej przeglądarki internetowej. Kliknij zgadzam się, aby informacja ta nie pojawiała się ponownie.
Zgadzam się