Początkowe wykorzystywanie materiałów wybuchowych

Początkowe wykorzystywanie materiałów wybuchowych

Kontynuujemy nasz cykl artykułów, którego tematem są materiały wybuchowe. W pierwszej części mieliście okazję zapoznać się z ich historią. Teraz czas na przedstawienie Wam pierwotnego wykorzystania niebezpiecznych środków. Początkowo stosowano je do tworzenia dziur w ziemi. Takie otwory były potem wykorzystywane dla potrzeb lądowego budownictwa.

Materiały wybuchowe okazały się przydatne już w 1679 roku podczas budowy tunelu Malpas w Langwedocji. Niedługo po tym wydarzeniu niezwykła siła kryjąca się w materiałach wybuchowych zaczęła być doceniana przez właścicieli kopalń i kamieniołomów. Wybuchające substancje znalazły zastosowanie również przy budowie dróg, portów, kolei podziemnych oraz kanałów. Najpierw stosowano proch strzelniczy, który jest materiałem niskowybuchowym. Coraz śmielsze plany inżynierów spowodowały, że potrzebowali oni czegoś o większej mocy. Problem szybko rozwiązali chemicy, którzy stworzyli materiały wysokowybuchowe.

Nitrogliceryna

Nitroglicerynę wynalazł Ascanio Sobrero. Był on włoskim profesorem chemii. Odkrycia dokonał w 1846 roku w Turynie. Nitrogliceryna należy do substancji trujących. Można ją rozpoznać po jasnożółtym kolorze. Pod względem chemicznym substancja jest wysoce niestabilna. Wystarczy ją wstrząsnąć lub podgrzać, aby cząsteczki uległy rozpadowi. Kolejną właściwością nitrogliceryny jest to, że zamarza ona już w temperaturze 11 stopni Celsjusza. Dlatego też dobrym i szybkim sposobem na zwiększenie stabilności jest obłożenie jej lodem. Zamrożona nitrogliceryna jest mniej niebezpieczna. Jej wynalezienie nie obyło się bez wypadków. Włoski chemik uległ poważnemu urazowi twarzy. Było to wynikiem niekontrolowanego wybuchu. Sobrero doszedł do wniosku, że nitrogliceryna jest zbyt niebezpieczna i nigdy nie znajdzie szerszego zastosowania. Koniec końców chemik nie był dumny, że udało mu się wynaleźć substancje. Najlepiej świadczą o tym jego własne słowa: „Kiedy myślę o wszystkich ofiarach zabitych podczas wybuchu nitrogliceryny i strasznych zniszczeniach, których jest ona powodem i przypuszczalnie będzie w przyszłości, niemal się wstydzę, że ja jestem jej odkrywcą”.

Ascanio_Sobrero

źródło: wikipedia commons

Z pomocą przyszedł sam Alfred Nobel. Wraz ze swoim ojcem założył on w latach 60. XIX wieku małą fabrykę nitrogliceryny. Znajdowała się ona oczywiście w Szwecji. Niedługo po tym wydarzeniu doszło do tragicznego wypadku. W wyniku wybuchu nitrogliceryny śmierć poniosło pięć osób w tym najmłodszy brat Afreda, Emil. Wtedy to też rząd Szwecji uznał, że substancja jest zbyt niebezpieczna. Skutkiem tego był zakaz odbudowy fabryki. W zapisach znaleziono jednak lukę i fabryka stanęła na barce, którą zakotwiczono na środku jeziora. Rządy innych krajów również obawiały się niestabilnej nitrogliceryny. Wiele krajów wydało zakaz przewożenia materiału wybuchowego na pokładach swoich statków. Stało się to w 1866 roku po licznych eksplozjach, które miały miejsce w portach.

Dynamit

Słowo dynamit ma swoje korzenie w greckim słowie dynamis, które oznacza siłę. Substancja nazwana dynamitem nr 1 została wynaleziona i opatentowana przez Nobla w 1867 roku. Wydarzenie to stanowiło przełom w dziedzinie materiałów wybuchowych. W skład pierwszego dynamitu wchodziły trzy części nitrogliceryny i jedna część ziemi okrzemkowej, która jest znana także jako diatomit. Jest to rodzaj glinki, którą można określić jako porowata i wsiąkliwa. Dzięki tej drugiej właściwości absorbowała ona nitroglicerynę. Za sprawą tego łatwiej można było się z nią obchodzić, ponieważ ryzyko przypadkowej detonacji zostało znacząco zmniejszone.

Bardzo szybko zauważył to sam Nobel. Pomimo dodatku diatomitu nie zmieniły się właściwości wybuchowe nitrogliceryny. Otrzymano więc bezpieczniejszy materiał wybuchowy, który zachował swoją ogromną niszczycielską moc. Czy na pewno? W wyniku dalszych doświadczeń okazało się, że nowy materiał absorbuje ciepło, a tym samym osłabia siłę eksplozji. Szybko sobie z tym poradzono. Dodatek składników takich jak drzewna pulpa i azotan sodu sprawiły, że siła wybuchu ponownie wzrosła.

Alfred Nobel

źródło: wikipedia commons

Dynamit to ogromny sukces Alfreda Nobla i to nie tylko ten naukowy. Dzięki wynalezieniu nowego środka wybuchowego zdobył on ogromną fortunę. To wywołało zazdrość Sobrero. Uważał on, że należy mu się więcej za wkład pracy, który sprawił, że świat poznał nitroglicerynę, a więc główny składnik dynamitu. Jak jednak pamiętamy, sam Włoch uznał, że jest ona zbyt niebezpieczna i to właśnie Nobel sprawił, że stała się ona znacznie stabilniejsza i przewidywalna. Poza tym Nobel zachował się honorowo i zawsze pamiętał, aby wspomnieć, jak duży wpływ na wynalezienie dynamitu miało odkrycie Sobrero.

Do jednej z najbardziej spektakularnych sytuacji, w których wykorzystano dynamit było wysadzenie skały znanej jako Flood Rock. Detonacja nastąpiła w 1885 roku. Do usunięcia skały, która od dawna była uważana w porcie w Nowym Jorku za „przekleństwo nawigacji” użyto około 34 ton dynamitu nr 1 oraz ponad 100 ton chloronitrobenzenu potasowego. Skała, która zagrażała bezpieczeństwu na wodzie, została rozpruta w niezwykle widowiskowej eksplozji.

Jak powstały materiały wybuchowe

Jak powstały materiały wybuchowe?

Artykuł dotyczący historii materiałów wybuchowych otwiera cykl, w którym zajmiemy się niebezpiecznymi substancjami. Jak się okazuje, jest to bardzo ciekawy temat, który powinien zainteresować nie tylko fanów dużego „bum”.

Nitrogliceryna to jednak nie tylko materiał wysokowybuchowy, ale także lek. Stosuje się ją jako środek uśmierzający ból, którego doświadczają osoby cierpiące na choroby serca. Nitrogliceryna sprawia, że naczynia krwionośne ulegają rozszerzeniu. Dlatego też w momencie, w którym chory odczuwa ból serca, może sięgnąć po tabletkę, która rozszerzy naczynia wieńcowe wokół jego serca, a on sam poczuje ulgę. Nawet niewielkie zwiększenie średnicy tych naczyń spowoduje, że znacząco wzrasta dopływ krwi. Dzięki temu mięsień sercowy otrzymuje dostateczną ilość tlenu i w wyniku tego ból mija.

fot. pixabay.com

Komentarze czytelników:

Brak komentarzy do artykułu - Twój może być pierwszy!

pomidor

* Wysyłając komentarz, potwierdzasz znajomość regulaminu portalu. Autor komentarza ponosi odpowiedzialność za jego treść, z kolei wydawca portalu zastrzega sobie możliwość moderacji treści i publikacji wyłącznie komentarzy najlepszych merytorycznie.

Odyseja człowieka

Odyseja człowieka

Dzieje ewolucji człowieka należą do spraw zawiłych. Jej pełny obraz, daleki jednak od pewności, można stworzyć, tylko łącząc ze sobą okruchy zapisów kopalnych z najróżniejszych stron świata

Sól kamienna – jak powstaje i dlaczego jest tak ważna dla geolog

Sól kamienna – jak powstaje i dlaczego jest tak ważna dla geologów?

Chyba nikomu nie trzeba tłumaczyć, jaką wartość stanowi sól jako przyprawa. To za jej sprawą monotonny smak mięsa nabrał charakteru

Materiały wybuchowe zmiękczają mięso

Materiały wybuchowe zmiękczają mięso

Zmiękczanie mięsa to bardzo nietypowe wykorzystanie materiałów wybuchowych. Stary i kosztowny sposób zmiękczania polega na wieszaniu mięsa na kilka tygodni w zimnej piwnicy

Chów wsobny gepardów

Chów wsobny gepardów

Gepardy to zwierzęta tak blisko ze sobą spokrewnione, że są prawie identyczne genetycznie. Najnowsza teoria mówi, że przyczyną takiego stanu rzeczy jest „naturalna” katastrofa, która spowodowała spadek liczebności populacji do mniej niż siedmiu osobników.

Katastrofy pojazdów kosmicznych. Która z dotychczasowych była na

Katastrofy pojazdów kosmicznych. Która z dotychczasowych była najtragiczniejsza?

Według wielu najsłynniejszą katastrofę można było obserwować 28 stycznia 1996 roku. Widzowie przed telewizorami mieli nieprzyjemność oglądania śmierci siedmiorga astronautów

W nocy jest ciemno... ale dlaczego

W nocy jest ciemno... ale dlaczego?

Jeśli uważacie, że odpowiedź jest prosta i mówi ona o tym, że dana część Ziemi jest w nocy odwrócona od Słońca, to zastanówcie się nad jedną kwestią: tak udzielona odpowiedź nijak nie tłumaczy tego, że kosmos jest ciemny.

Teorie dotyczące wymarcia dinozaurów

Teorie dotyczące wymarcia dinozaurów

Zapewne słyszeliście ich sporo, a przynajmniej tą mówiącą, że ogromne gady wyginęły wskutek zderzenia planetoidy z naszą planetą. Miało do tego dojść 65 milionów lat temu. Jak się okazuje, najpopularniejsza teoria nie jest jedyną, a pozostałe są jeszcze bardziej interesujące.

Poznajcie gallium, rzadki metal o niesamowitych właściwościach

Poznajcie gallium, rzadki metal o niesamowitych właściwościach

Rzadki metal topi się już w temperaturze 30 stopni Celsjusza. Tym samym można go rozpuścić, trzymając osobliwy metal w zamkniętej dłoni.

Który ze ssaków jest najniebezpieczniejszy

Który ze ssaków jest najniebezpieczniejszy?

Do grupy tych najbardziej przerażających z całą pewnością należy hipopotam. Wielu może być zdziwionym tym faktem, wszak z czasów dzieciństwa możemy kojarzyć „hipcia” z okrągłym, potulnym stworzeniem z różowym podniebieniem i komicznie wyglądającymi zębami.

Tęcza bez końca

Tęcza bez końca

Według jednej z legend na końcu tęczy znajduje się garniec złota. Być może już o tym słyszeliście. Nie warto jednak tracić czasu na jego poszukiwanie. Wszystko przez to, że koniec tęczy po prostu nie istnieje.

Przekrocz prędkość dźwięku jednym ruchem ręki

Przekrocz prędkość dźwięku jednym ruchem ręki

Prędkość, z jaką porusza się dźwięk, jest dla nas czymś, co ciężko sobie wyobrazić i uzmysłowić. Okazuje się jednak, że my sami możemy ją osiągać, a nawet przekroczyć. Wystarczy jeden ruch ręką!

Polub nas na Facebooku'u
W celu ułatwienia korzystania z serwisu, strona wykorzystuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Możesz zarządzać ustawieniami plików cookies, korzystając z opcji swojej przeglądarki internetowej. Kliknij zgadzam się, aby informacja ta nie pojawiała się ponownie.
Zgadzam się