Odyseja człowieka

Odyseja człowieka

Dzieje ewolucji człowieka należą do spraw zawiłych. Jej pełny obraz, daleki jednak od pewności, można stworzyć, tylko łącząc ze sobą okruchy zapisów kopalnych z najróżniejszych stron świata. Najstarsze skamieniałości, które można zaliczyć do rodzaju Homo, pochodzą sprzed około 2,4 miliona lat, zostały odnalezione w południowej i wschodniej Afryce. Przypisuje się je do Homo habilis. Najstarszy gatunek człowieka, którego łacińską nazwę tłumaczy się na „człowiek zręczny”, mierzył około 1,5 m wzrostu i ważył zaledwie 50 kilogramów. Jako pierwszy tworzył kamienne i drewniane narzędzia oraz wykorzystywał ogień.

Jeszcze wcześniej

Zanim jednak posuniemy się naprzód, zróbmy jeden krok wstecz. Warto bowiem wspomnieć o Australopiteku, który pojawił się około 5 milionów lat temu w Afryce. Była to pierwsza z małp człekokształtnych – istota, u której dało się wyróżnić już pewne cechy ludzkie. Budowa ich kolan, miednicy i stóp była podobna do budowy człowieka współczesnego. Dzięki temu australopitek przyjmował wyprostowaną, dwunożną postawę. Ponadto charakteryzował się niskim wzrostem, który osiągał około 100 centymetrów. Gatunek ten zamieszkiwał przede wszystkim sawanny, głównie ze względu na łatwość znalezienia pożywienia. Istoty te były wszystkożercami. Życie w grupie zapewniało im przetrwanie w otaczającym ich świecie.

ewolucja człowieka

źródło: is.umk.pl

Po Homo habilis – Homo erectus

Sądzi się, że bardziej zaawansowany gatunek człowieka wyewoluował 1,9 miliona lat temu w Afryce. Mowa o Homo erectus, czyli człowieku wyprostowanym, zwanym także pitekantrop. Miał on znacznie większy mózg niż jego poprzedni oraz charakteryzował się większym wzrostem. Jego szkielet można by pomylić z kośćcem człowieka dzisiejszego. Miał bardzo masywne zęby trzonowe oraz szczęki. Gatunek został uznany za pierwszą istotę człekokształtną. Posługiwał się ogniem oraz w pełni rozwinął umiejętność łowiectwa. Z pewnością przyczyniły się do tego udoskonalone narzędzia wykonywane z drewna oraz kamienia i wynalezienie bolasa i oszczepu. Homo erectus jako pierwszy zaczął tworzyć struktury społeczne, bazujące na rodzinach. Nowa forma ludzka okazała się niezwykle udana i rozprzestrzeniła się dość szybko. To zapewne ten gatunek pierwszy zawędrował poza Afrykę. Już 1,8 miliona lat temu praludzi tego typu można było znaleźć na Kaukazie w Azji Mniejszej, a 1-0,5 miliona lat temu zawędrowali oni do Europy. Szczątki homo erectusa odkryto m.in. w Niemczech.

Badacze uważają, że około pół miliona lat temu doszło do rozwoju dwóch niezależnych gałęzi Homo, jedna prowadziła do człowieka rozumnego (doskonale znany Homo sapiens), a druga do neandertalczyków.

Neandertalczycy

Szczątki neandertalczyków (Homo neanderthalensis) spotyka się tylko na Bliskim Wschodzie i w Europie. Pochodzą zazwyczaj sprzed 250-28 tysięcy lat. W powszechnej opinii neandertalczyków uważa się niesłusznie zresztą za głupich i prymitywnych, podczas gdy w rzeczywistości byli oni całkiem zaawansowani kulturowo. Świadczy o tym fakt, że wytwarzali rozmaitą broń i narzędzia oraz grzebali zmarłych. W jaskini La Chapelle-aux-Saints, we Francji, odnaleziono płytki grób ze szkieletem ułożonym w pozycji embrionalnej, przy którym pozostawiono pożywienie oraz kwiaty.

Teorie dotyczące wymarcia dinozaurów

Teorie dotyczące wymarcia dinozaurów

Zapewne słyszeliście ich sporo, a przynajmniej tą mówiącą, że ogromne gady wyginęły wskutek zderzenia planetoidy z naszą planetą. Miało do tego dojść 65 milionów lat temu. Jak się okazuje, najpopularniejsza teoria nie jest jedyną, a pozostałe są jeszcze bardziej interesujące.

Na podstawie szczątków neandertalczyka udało się ustalić, że byli silniejsi i bardziej krzepko zbudowani niż ludzie współcześni. Neandertalczycy, odznaczający się krótkimi kończynami i muskularnymi ciałami, byli o 30 procent ciężsi od ludzi współczesnych. Mieli pochyłe czoło i potężne wały nadoczodołowe na czaszce. Zaskakujące jest, że ich mózg był większy niż ten, który spotykamy u przeciętnych dzisiejszych ludzi. Neandertalczycy tworzyli narzędzia z drewna, kamienia oraz kości. Jako pierwsi posługiwali się mową. Oprócz zbieractwa zajmowali się także myślistwem. Jest niemal pewne, że gatunek ten wymarł bezpotomnie niespełna 30 tys. lat temu. Prawdopodobną przyczyną nagłego wymarcia było gwałtowna zmiana – oziębienie – klimatu.

Człowiek współczesny

Z dużą dozą prawdopodobieństwa uważa się, że Homo sapiens wyewoluował z linii Homo erectus. Jako ewentualną formę pośrednią wskazuje się H. Antecessor lub H. Heidelbergensis. Drugi z domniemanych praprzodków człowieka współczesnego mógł wyewoluować w Afryce około pół miliona lat temu; znany jest też z Europy. Najstarsze odnalezione szczątki, które bezsprzecznie należą do naszego gatunku, pochodzą z terenu Afryki. Naukowcy ustalili, że liczą od 100 do 120 tysięcy lat. Podobne znalezisko pochodzące z Izraela jest datowane na 90 tys. lat, co dowodzi, że ludzie nowocześni anatomicznie dotarli w tamte rejony znacznie szybciej niż neandertalczycy. Odkrycie to podważa przypuszczenia, że pochodzimy od neandertalczyków. W czasach obecnych neandertalczyków uważa się za wygasłą boczną gałąź roku ludzkiego. Potwierdziły to również analizy DNA pobranego z ich kości.

Przed 40 tys. lat ludzie o w pełni współczesnej budowie ciała zamieszkiwali już tak odległe obszary, jak Borneo i Europa. Większość danych wskazuje jednak, że kolebką ludzkości była Afryka. Przybysze z Czarnego Kontynentu mogli krzyżować się z miejscowymi starszymi populacjami oraz ewoluowali lokalnie na niewielką skalę, tworząc całe bogactwo ludów zamieszkujących dziś Ziemię.

Byli świetnie przystosowani do zmieniających się warunków życia. Przedstawiciele gatunku potrafili wytwarzać zaawansowane narzędzia oraz broń. Homo sapiens 25 000 lat temu wynalazł łuk oraz zapoczątkował eksploatację krzemienia. Zajmował się również sztuką. Tworzył ozdoby, rzeźby oraz malowidła naskalne, które możemy podziwiać do dziś.

fot. pixabay.com

Komentarze czytelników:

Brak komentarzy do artykułu - Twój może być pierwszy!

pomidor

* Wysyłając komentarz, potwierdzasz znajomość regulaminu portalu. Autor komentarza ponosi odpowiedzialność za jego treść, z kolei wydawca portalu zastrzega sobie możliwość moderacji treści i publikacji wyłącznie komentarzy najlepszych merytorycznie.

Na co chorował człowiek-słoń

Na co chorował człowiek-słoń?

Nikt nie potrafił odkryć przyczyny tego, że Joseph wyglądał tak, a nie inaczej. Musicie wiedzieć, że mężczyzna zmagał się ze strasznymi skutkami deformacji i przerostów kości, które ujawniły się już od najmłodszych lat, czyniąc ciało chłopca silnie zniekształconym

Co się stanie, kiedy Słońce się wypali

Co się stanie, kiedy Słońce się wypali?

Obecnie ludzkość nie dysponuje technologią ani wiedzą, która mogłaby ten proces spowolnić lub całkowicie zatrzymać. Być może w przyszłości się to zmieni. W końcu zostało jeszcze dużo czasu.

Siergiej Briuchonienko – wybitny naukowiec czy potwór Kontrowers

Siergiej Briuchonienko – wybitny naukowiec czy potwór? Kontrowersyjna historia powstania płucoserca

Pracownia Briuchonienka szybko stała się miejscem dziwacznych eksperymentów. Współpracownicy szybko musieli przyzwyczaić się do widoku odciętych głów i wysuszonych zwierzęcych ciał

W morzu żyje niewiele owadów. Dlaczego

W morzu żyje niewiele owadów. Dlaczego?

Żeby uświadomić sobie, jak mała liczba owadów żyje w morzu należy zacząć od podania liczby wszystkich sklasyfikowanych gatunków owadów. Jest ich blisko 1,5 miliona. Ile z nich żyje na stałe w morzu?

Boskie nazwy planet i ich symbole astronomiczne. Część druga Jow

Boskie nazwy planet i ich symbole astronomiczne. Część druga: Jowisz, Saturn, Uran, Neptun

Mieliście już okazję poznać historię nazw i symbole astronomiczne pierwszych czterech planet Układu Słonecznego. Mamy nadzieję, że temat Was zainteresował i zapoznacie się z drugą częścią

Boskie nazwy planet i ich symbole astronomiczne. mars, ziemia

Boskie nazwy planet i ich symbole astronomiczne. Część pierwsza: Merkury, Wenus, Ziemia, Mars

Należy wiedzieć, że chociaż do dziś w języku polskim używamy nazw, które zostały nadane przez Rzymian, to wiele cywilizacji miało swoje odpowiedniki dla imion bogów mitologi rzymskiej

Ile tak naprawdę wiemy o oceanach

Ile tak naprawdę wiemy o oceanach?

Oglądając filmy przyrodnicze, których głównym tematem jest bogactwo podwodnej fauny i flory, bardzo często można odnieść wrażenie, że podwodne życie, które widzimy na ekranie telewizora, zostało zbadane niemal w całości

Sól kamienna – jak powstaje i dlaczego jest tak ważna dla geolog

Sól kamienna – jak powstaje i dlaczego jest tak ważna dla geologów?

Chyba nikomu nie trzeba tłumaczyć, jaką wartość stanowi sól jako przyprawa. To za jej sprawą monotonny smak mięsa nabrał charakteru

Materiały wybuchowe zmiękczają mięso

Materiały wybuchowe zmiękczają mięso

Zmiękczanie mięsa to bardzo nietypowe wykorzystanie materiałów wybuchowych. Stary i kosztowny sposób zmiękczania polega na wieszaniu mięsa na kilka tygodni w zimnej piwnicy

Chów wsobny gepardów

Chów wsobny gepardów

Gepardy to zwierzęta tak blisko ze sobą spokrewnione, że są prawie identyczne genetycznie. Najnowsza teoria mówi, że przyczyną takiego stanu rzeczy jest „naturalna” katastrofa, która spowodowała spadek liczebności populacji do mniej niż siedmiu osobników.

Katastrofy pojazdów kosmicznych. Która z dotychczasowych była na

Katastrofy pojazdów kosmicznych. Która z dotychczasowych była najtragiczniejsza?

Według wielu najsłynniejszą katastrofę można było obserwować 28 stycznia 1996 roku. Widzowie przed telewizorami mieli nieprzyjemność oglądania śmierci siedmiorga astronautów

Polub nas na Facebooku'u
W celu ułatwienia korzystania z serwisu, strona wykorzystuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Możesz zarządzać ustawieniami plików cookies, korzystając z opcji swojej przeglądarki internetowej. Kliknij zgadzam się, aby informacja ta nie pojawiała się ponownie.
Zgadzam się