O istnieniu witamin wiemy dzięki Polakowi, Kazimierzowi Funkowi

O istnieniu witamin wiemy dzięki Polakowi, Kazimierzowi Funkowi

Polscy naukowcy wnieśli ogromny wkład w świat nauki. Niedopuszczalne jest naszym zdaniem to, że wiele nazwisk zostało na przestrzeni lat zapomnianych. Postanowiliśmy, że co jakiś czas będziemy przedstawiać portret Polaka, który stał za epokowym odkryciem. Dziś będzie to Kazimierz Funk.

Słyszeliście kiedyś to nazwisko? Prawdopodobnie nie, ale każdy słyszał o witaminach. To właśnie Kazimierz Funk stoi za odkryciem nowego związku. Przykre jest tylko to, że światowej sławy naukowiec jest bardziej znany za granicami naszego państwa (szczególnie w Stanach Zjednoczonych i Francji) niż w swojej ojczyźnie.

Kazimierz Funk urodził się w Warszawie 23 lutego 1884 roku. Z wykształcenia był biochemikiem. Nauki pobierał głównie za granicą. Funk studiował chemię w Bernie, a jeszcze wcześniej biologię w Genewie. Po studiach bynajmniej nie powrócił do Polski. Naukowiec pracował w Niemczech, Wielkiej Brytanii i Francji.

Kazimierz Funk, naukowiec, witaminy

Kazimierz Funk podczas pracy źródło: Fundacja Edukacji Polonijnej

Jego największym odkryciem jest bez wątpienia witamina B1, którą wyodrębnił z otrąb ryżowych. Nieznany do tej pory związek należało nazwać. Tym również zajął się polski biochemik. Kazimierz Funk wprowadził do nauki termin „witamina” w 1912 roku. Słowo to powstało ze zlepku dwóch innych: łacińskiego vita, oznaczającego życie oraz amina, czyli związku zawierającego azot. Po raz pierwszy termin ten pojawił się w artykule opublikowanym na łamach The Journal of State Medicine.

Co ciekawe, do epokowego odkrycia przyczyniły się kury. Współpracownik Polaka, Christiaan Eijkman prowadzący badania nad tymi zwierzętami zauważył, że te karmione łuskanym ryżem zmagają się z paraliżem, który przypominał jeden z objawów choroby beri-beri (w ówczesnym czasie szukano przyczyn jej powstawania). Zwierzęta karmione innym pożywieniem pozostawały zdrowe. Funk postanowił ustalić przyczynę takiego stanu rzeczy. Podczas badań udało mu się wyodrębnić wspomnianą witaminę B1, a następnie B3 i ustalić, że brak tej pierwszej w pożywieniu kur prowadzi do nieprawidłowości w funkcjonowaniu organizmu.

Szczepienia

Szczepienia

Temat szczepień jest do tej pory bardzo kontrowersyjny. To jeden z aspektów, który podzielił społeczeństwo na dwie części. Jedna z nich jest za szczepieniem siebie i dzieci. Druga część wręcz przeciwnie. Dlaczego tak się dzieje?

Funk nie tylko odkrył pierwszą witaminę. Jego dalsze badania rozszerzyły listę źródeł witaminy B1. Naukowiec znalazł ją m.in. w mleku i drożdżach. Twórca nauki o witaminach zajął się także leczeniem cierpiących na awitaminozy, czyli skrajny niedobór lub całkowity brak konkretnego związku. Niedobór B1 prowadził właśnie do choroby beri-beri. Przebywając w Instytucie Pasteura w Paryżu, Polak doszedł także do tego, że brak innych witamin prowadzi do innych chorób. Wśród nich uczony wyróżnił m.in. szkorbut (znaczący niedobór witaminy C) oraz krzywicę (awitaminoza witaminy D).

Wybuch I wojny światowej skłonił Funka do emigracji za ocean. Biochemik wrócił do Polski dopiero w 1923 roku. W Warszawie pracował m.in. nad wydzieleniem insuliny. W ojczyźnie nie spędził zaledwie 5 lat i wyjechał do Paryża. Wybuch drugiego światowego konfliktu ponownie zmusił go do emigracji do USA. Pozostał już tam do końca życia, prowadząc badania nad przyczynami powstawania nowotworów. Kazimierz Funk zmarł 19 listopada 1967 roku w Nowym Jorku. Miał 83 lata.

fot. pixabay.com

Komentarze czytelników:

Brak komentarzy do artykułu - Twój może być pierwszy!

pomidor

* Wysyłając komentarz, potwierdzasz znajomość regulaminu portalu. Autor komentarza ponosi odpowiedzialność za jego treść, z kolei wydawca portalu zastrzega sobie możliwość moderacji treści i publikacji wyłącznie komentarzy najlepszych merytorycznie.

Pierwsze planety spoza Układu Słonecznego zostały odkryte przez

Pierwsze planety spoza Układu Słonecznego zostały odkryte przez naszego rodaka, Aleksandra Wolszczana

Aleksandra Wolszczana znają jedynie najbardziej zainteresowani tematyką kosmosu. Czas to zmienić.

Tragiczna historia Roberta Wadlowa - najwyższego człowieka w dzi

Tragiczna historia Roberta Wadlowa - najwyższego człowieka w dziejach

22 lutego 1918 roku Amerykanka Addie Wadlow urodziła zdrowego, ważącego 4 kilogramy syna, któremu nadała imię Robert. W przeciwieństwie do większości dzieci rósł on wyjątkowo szybko.

Jak działają palce, skoro nie ma w nich mięśni?

Jak działają palce, skoro nie ma w nich mięśni?

Poruszanie palcami i możliwość chwytania są zapewnione m.in. dzięki mięśniom. Co jednak ciekawe nie znajdują się one bezpośrednio w palcach i kciukach.

Byk i czerwony kolor – jak jest naprawdę?

Byk i czerwony kolor – jak jest naprawdę?

Walka z bykiem przyzwyczaiła nas do obrazu, w którym zaciekle atakujące zwierzę szarżuje w kierunku matadora prowokującego go za pomocą koniecznie czerwonej płachty. Dlaczego rogacz tak wściekle reaguje na widok czerwieni?

Renifery to nie tylko pomocnicy Mikołaja. Co warto wiedzieć o ty

Renifery to nie tylko pomocnicy Mikołaja. Co warto wiedzieć o tych zwierzętach?

Renifery są najbardziej znane z tego, że ciągną sanie Świętego Mikołaja. Poza tym tak naprawdę niewiele o nich wiadomo. Najwyższa pora to zmienić.

Prawda o gladiatorach i kciuku w górę

Prawda o gladiatorach i kciuku w górę

Niewiele jest gestów tak dobrze znany i wszechobecnych jak kciuk w górze. Jak doszło do rozpowszechnienia tego z pozoru niewinnego gestu, który we wielu współczesnych kulturach oznacza „wszystko jest w porządku”?

Jakie napięcie może wytworzyć węgorz elektryczny?

Jakie napięcie może wytworzyć węgorz elektryczny?

Dążenie do doświadczenia i poznania rzeczy, na które nikt wcześniej się nie odważył, doprowadził jednego z naukowców do przekonania się na własnej skórze, jak mocno razi węgorz elektryczny.

W XV wieku Polskę nawiedziło tsunami

W XV wieku Polskę nawiedziło tsunami

Chociaż ciężko w to uwierzyć sięgające kilkudziesięciu metrów fale dotarły do jednego z polskich, nadmorskich miast.

Jak smakuje i jaki zapach ma pył księżycowy?

Jak smakuje i jaki zapach ma pył księżycowy?

Pierwsi astronauci, którzy wylądowali na powierzchni Srebrnego Globu i ich późniejsi naśladowcy, nie ograniczali się jedynie do podziwiana widoków.

Czy ssaki morskie mogą pić słoną wodę?

Czy ssaki morskie mogą pić słoną wodę?

Niektóre z gatunków fok i lwów morskich sporadycznie piją wodę morską, podobnie jak delfiny pospolite i wydry morskie. W przypadku innych gatunków praktyka ta jest bardzo rzadka.

Rezonans Schumanna – „bicie serca” Ziemi

Rezonans Schumanna – „bicie serca” Ziemi

Trzy razy dziennie, codziennie - około godziny 9:00, 14:00 i 20:00 uniwersalnego czasu koordynowanego (UTC) - impuls elektromagnetyczny o bardzo niskiej częstotliwości krąży wokół Ziemi.

Polub nas na Facebooku'u
W celu ułatwienia korzystania z serwisu, strona wykorzystuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Możesz zarządzać ustawieniami plików cookies, korzystając z opcji swojej przeglądarki internetowej. Kliknij zgadzam się, aby informacja ta nie pojawiała się ponownie.
Zgadzam się