Obraza uczuć religijnych — jakie są konsekwencje prawne?

Regulacje prawne

Rozdział “Przestępstwa przeciwko wolności sumienia i wyznania” w Kodeksie karnym określa, co kwalifikuje się do takiego rodzaju przestępstw. Zgodnie z artykułem 196 Kodeksu karnego:

„Kto obraża uczucia religijne innych osób, znieważając publicznie przedmiot czci religijnej lub miejsce przeznaczone do publicznego wykonywania obrzędów religijnych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2”.

Konsekwencje obrażenia uczuć religijnych są wysokie - grzywna i ograniczenie lub pozbawienie wolności. Działania, które znieważają uczucia religijne mogą oznaczać zarówno wykonanie jakiejś czynności jak i przez zaniechanie jej. Forma może być różna. Zalicza się do tego przestępstwa zarówno wypowiedzi słowne, jak i różne gesty.

Przykładem obrazy uczuć religijnych może być niszczenie konkretnych przedmiotów, które w kulcie danej religii mają znaczenie. Zalicza się do tego również tworzenie treści lub materiałów, które są obraźliwe. To oznacza, że w jakiś sposób oddziałują jakoś, mają wpływ na inne osoby, niekoniecznie wyłącznie na wyznawców konkretnej religii. Czynnikiem, który określa, co jest przedmiotem kultu, jest religia w jakiej ma on funkcjonować. Ma na to wpływ również stosunek i wierzenia jej wyznawców. Więcej o obrazie uczuć religijnych przeczytasz tu: https://adwokatspiewak.pl/obraza-uczuc-religijnych/.

Problemy z klasyfikowaniem

Określenie tego, czy coś rzeczywiście jest obrazą uczuć religijnych w rzeczywistości nie jest takie proste. Te przepisy w polskim prawie wywołują wiele kontrowersji. Jednym z powodów ku temu jest problem wolności wypowiedzi, a także swobody artystycznej. Dodatkowo rodzą się pytania o to, czy karanie za nieposzanowanie uczuć religijnych jest adekwatne dla neutralnego w swoim światopoglądzie państwa. Zwłaszcza, że niektóre działania dla jednej osoby będą po prostu manifestacją swoich uczuć, a dla innych obrazą uczuć jakiejś grupy osób. Natomiast z drugiej strony, można usłyszeć głosy, które łączą tę zasadę, razem z zakazem nawoływania do nienawiści na tle wyznaniowym. Stąd tak trudno określić, czy ktoś może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za swoje czyny.

Ważny jest też aspekt publicznego wykonania tego przestępstwa. To znaczy, że zostało ono zaobserwowane przez większą grupę osób. Do publicznego obrażenia zalicza się również, kiedy zostało wykonane niepublicznie, a następnie rozpowszechnione wśród większej grupy osób. Jeśli zostałeś oskarżony o obrazę uczuć religijnych, najlepiej zasięgnąć po poradę prawnika (https://adwokatspiewak.pl/).

Ściganie przestępstw obrazy uczuć religijnej

Obraza uczuć religijnych jest ścigana w trybie publiczno-skargowym, to znaczy, że jest ścigana z oskarżenia publicznego. To też wywołuje kontrowersje i nawet rozważano zmianę tego trybu ścigania na prywatny. Co by to zmieniło? Osoba, której uczucia religijne zostały obrażone, musiałaby sama złożyć zawiadomienie o popełnionym przestępstwie, a to oznacza, że musiałaby sama zainicjować ściganie. Miałoby to też nieco większy wpływ na określenie, czy coś rzeczywiście obraziło kogoś uczucia.