Po co nam zęby mądrości?

Antropolodzy uważają, że zęby mądrości lub jak kto woli trzeci zestaw zębów trzonowych, były ewolucyjną odpowiedzią na wczesną dietę naszych przodków. Mowa tu o surowym i twardym pokarmie – liście, orzechy, mięso, korzenie – który wymagał większej mocy żucia i powodował nadmierne zużycie zębów. Nowoczesna dieta z miękkim jedzenie, a także „cuda” nowoczesnej technologi, takie jak widelce, łyżki i noże, spowodowały, że zęby mądrości nie mają już zastosowania. W rezultacie biolodzy ewolucyjni klasyfikują je obecnie jako organy szczątkowe lub części ciała, które stały się niefunkcjonalne z powodu ewolucji.

Dlaczego zęby mądrości czekają z pojawieniem się na długo po tym, jak wróżka zębuszka przestała wymieniać „mleczaki” na kasę? Rozwój zębów, od zębów mlecznych do zębów stałych, odbywa się w sposób zorganizowany. Pierwsze trzonowce wyrastają około szóstego roku życia. Drugi zestaw zębów trzonowych pojawia się w wieku około 12 lat. Zęby mądrości, które zaczynają tworzyć się w okolicach dziesiątych urodzin, są trzecim i ostatnim zestawem zębów trzonowych na osi czasu rozwoju zębów. Zwykle więc nie wychodzą aż do 17 - 25 roku życia. Ponieważ jest to okres, w którym ludzie stają się dojrzalsi i mądrzejsi, trzeci zestaw zębów trzonowych został nazwany „zębami mądrości”.

Niektórym szczęśliwcom nigdy nie wyrastają zęby mądrości, ale ci, którzy nie mają tyle szczęścia, muszą wiedzieć, że może się ich pojawić od jednego do czterech, a w ekstremalnie rzadkich przypadkach nawet więcej niż cztery - czytamy w wynikach badań opublikowanych w Journal of the Canadian Dental Association. Literatura naukowa nie jest jeszcze w stanie wyjaśnić, dlaczego liczba zębów przypadających na osobę jest różna.

Ci, u których pojawią się ósemki, bardzo często będą zmagać się z różnego rodzaju problemami. Z powodu tego, że ludzkie szczęki za sprawą ewolucji stawały się coraz mniejsze, zęby mądrości często uderzają lub blokują się na innych zębach wokół nich. Ponadto, jeśli ząb wyszedł tylko częściowo, pokarm może zostać uwięziony w otaczającej go tkance dziąseł, co może doprowadzić do namnażania się bakterii, które we większości przypadków staną się ogniskiem poważnej infekcji.

Jak znaleźć dobrego ortodontę i wybrać odpowiedni sposób leczenia?

Coraz więcej osób oprócz kwestii ich zdrowia dba także o estetykę szerokiego uśmiechu odsłaniającego zęby. Dla jednych i drugich mamy dobrą wiadomość. Ortodoncja, rozwinęła się w naszym kraju do wysokiego poziomu.

Zęby mądrości, które pozostają schowane, również mogą być przyczyną problemów w jamie ustnej. Mowa tu o ryzyku stłoczenia się lub przemieszczenia zębów stałych. W nielicznych przypadkach w miękkiej tkance otaczającej ząb mądrości może wytworzyć się torbiel (wypełniony płynem woreczek). Cysty mogą prowadzić do zniszczenia kości, powiększenia szczęki lub uszkodzenia zębów. W torbieli mogą rozwijać się guzy, co może prowadzić do spontanicznego złamania szczęki, jeśli guz lub torbiel zbytnio się powiększy.

Są pacjenci, u których problemy te nie występują i zęby mądrości działają tak dobrze, jak każdy inny ząb w jamie ustnej. W rezultacie nie ma powodu, aby je usuwać od razu. Nikt nie jest jednak w stanie przewidzieć, kiedy pojawi się taka potrzeba, ale jest bardzo prawdopodobne, że prędzej czy później do tego dojdzie. Amerykańskie Stowarzyszenie Chirurgii Jamy Ustnej i Chirurgii Szczękowo-Twarzowej szacuje, że około 85 procent zębów mądrości będzie musiało zostać ostatecznie usuniętych.

Jeśli masz zęby mądrości i myślisz o ich usunięciu, stomatolodzy zalecają, abyś zrobił to w młodym wieku. Zapobiegnie to przyszłym problemom i zapewni optymalne leczenie. Usuwanie ich we wieku 35 lat niesie ze sobą większe ryzyko powikłań, cięższych operacji i dłuższego czasu gojenia niż u tych, którzy ósemek pozbyli się, będąc nastolatkiem lub 20-kilku latkiem.