Kiedy powstała pierwsza zapalniczka? Historia „zapalary” i co ni

Kiedy powstała pierwsza zapalniczka? Historia „zapalary” i co nieco o zapałkach

Zapałki wynaleziono później niż zapalniczkę. Czy jest to prawdą? Wszystko zależy od tego, jak zdefiniujemy zapałki. Jeśli mamy na myśli „pałeczki” nasączone łatwopalną substancją chemiczną w celu ich łatwiejszego podpalenia za pomocą hubki, okaże się, że zapałki zostały wynalezione w północnych Chinach już w 577 roku, a więc ponad 1000 lat wcześniej niż zapalniczka. Nie przypominały one jednak zapałek, które znamy dzisiaj. Te natomiast powstały kilka lat po wynalezieniu zapalniczki.

Urządzenia przenośne, które wytwarzały stabilny i stały płomień w wyniku wykorzystania łatwopalnych cieczy pod ciśnieniem i iskry były rozwijane już w XIX wieku. Wczesne próby pokazały, że już wkrótce powstanie nowa branża zajmująca się produkcją zaawansowanych, łatwych w produkcji i użyciu, a do tego tanich zapalniczek, które szybko rozejdą się na cztery strony świata, umożliwiając nam wszystkim wytworzenie ognia z małego i niezawodnego urządzenia.

Pierwsza zapalniczka została wynaleziona w 1823 roku dzięki staraniom słynnego niemieckiego chemika Johanna Wolfganga Döbereinera. Jego urządzenie nazwane później „lampą Döbereinera” zapoczątkowało epokę, w której ogień można było wytworzyć w jednej chwili. Zapalniczka miał bardzo prostą konstrukcję – walec wykonany z cynku reagował z kwasem siarkowym, tworząc łatwopalny gazowy wodór, który zapalał się od iskry. Ponieważ urządzenie było bardzo duże, trudne do użycia i wysoce niebezpieczne, nigdy nie udało mu się zdobyć wielkiej popularności. Przełożyło się to na ograniczoną ilość dostępną w okresie od 1823 roku do końca XIX wieku.

lampa Döbereinera

źródło: wikimedia

Co z zapałkami? Zanim nastał dzień, w którym powstała ich współczesna wersja, wielu wynalazców spędziło całe lata swojego życia na rozwijaniu różnych technik ulepszenia. Angielski chemik John Walker stworzył pierwsze zapałki ulegającą zapłonowi wskutek tarcia w 1826 roku (3 lata po „lampie Dobereinera”!). Węgierski student János Irinyi wynalazł „zapałki bezgłośne” w 1863 roku. Na osi czasu rozwoju wynalazku znalazło się także nazwisko francuza Charlesa Sauria, który jako głównego składnika zaczął używać niebezpiecznego białego fosforu. Znacznie bezpieczniejsze były zapałki stworzone przez Gustawa Erika Pasch’a w 1844 roku.

Wróćmy do „zapalary”. Pierwszą znaczącą innowacją w zapalniczce (po tym, jak światło dzienne ujrzała lampa niemieckiego chemika) było opatentowanie kamienia do zapalniczki. Dokonał tego Carl Auer von Welsbach w 1903 roku. Umożliwiło to produkcję nowoczesnych, małych i przenośnych zapalniczek oraz niewielkiego krzesiwa, które mogło wytworzyć ogromną ilość iskier, zanim się zużyło. To właśnie ta właściwość odegrała kluczową rolę w jego popularyzacji.

Po stworzeniu kamienia do zapalniczki wielu producentów na całym świecie rozpoczęło tworzyć własne autorskie konstrukcje z użyciem nafty, benzyny i ropy. Jednym z pierwszych popularnych modeli zapalniczek był ten stworzony przez firmę Ronson. Mowa tu o Pist-O-Liter (1910) i Wonderlite (1913). Obie z nich korzystały z paliwa w postaci benzyny. Pierwsza prawdziwie „automatyczna” zapalniczka pojawiła się w 1926 roku za sprawą firmy Ronson. Model o nazwie „Banjo” wymagał od użytkownika naciśnięcia przycisku, aby powstał płomień oraz wciśnięcia przycisku zwalniającego celem jego zgaszenia.

Pist-O-Liter

Pist-O-Liter w całej okazałości źródło: wikimedia

Pod koniec lat 20. XX wieku w użyciu były cztery główne rodzaje zapalniczek.

W 1932 roku George G. Blaisdell założył słynną firmę o nazwie „Zippo”. Jej produkty od razu osiągnęły ogromny sukces. Producent zapewniał, że jego zapalniczka jest niezawodna. Na potwierdzenie swoich słów oferował gwarancję na cały okres użytkowania. Niewątpliwym plusem było również to, że ogień dało się wytworzyć przy silnym wietrze. Marka szybko została wciągnięta przez popkulturę Ameryki Północnej i jest rozpoznawalna do dziś.

W latach pięćdziesiątych głównym źródłem paliwa stał się gaz butan. Umożliwiło to tworzenie jeszcze lżejszych „jednorazowych” zapalniczek, które szybko rozprzestrzeniły się na całym świecie. Doskonale zna je każdy z nas.

Zapalniczka przeszła naprawdę długą drogę. Wygląda jednak na to, że pomysłów na jej rozwój w dalszym ciągu nie brakuje. Wystarczy tu wspomnieć, chociażby o zapalniczkach żarowych.

Do czego (oprócz zapalenia papierosa) używacie zapalniczki?

fot. pixabay.com

Komentarze czytelników:

Brak komentarzy do artykułu - Twój może być pierwszy!

pomidor

* Wysyłając komentarz, potwierdzasz znajomość regulaminu portalu. Autor komentarza ponosi odpowiedzialność za jego treść, z kolei wydawca portalu zastrzega sobie możliwość moderacji treści i publikacji wyłącznie komentarzy najlepszych merytorycznie.

Nietypowe nawyki żywieniowe Marlona Brando

Nietypowe nawyki żywieniowe Marlona Brando

Brando już na początku swojej kariery filmowej był znany nie tylko ze świetnej gry. Legendą obrosły także jego nawyki żywieniowe.

Co widzą psy i koty?

Co widzą psy i koty?

W przeszłości sądzono, że psy i koty widzą świat w czarno-białych barwach. Z biegiem czasu i rozwoju technologii badawczej wiemy, że wiele zwierząt może w pewnym stopniu mieć zdolność do widzenia kolorów.

Poznaj panią Wasiljewę, żonę Fiodora i matkę 69 dzieci

Poznaj panią Wasiljewę, żonę Fiodora i matkę 69 dzieci

Kobieta, która jest rekordzistką świata Guinnessa w kategorii najbardziej płodnej matki wszechczasów, to żyjąca w XVIII wieku Rosjanka z miejscowości Szuja. W ciągu 40 lat rodziła ona w sumie 27 razy.

W których krajach zjada się najwięcej czekolady?

W których krajach zjada się najwięcej czekolady?

Pomimo że kakao jest rośliną tropikalną, wśród czołówki konsumentów czekolady znalazły się kraje europejskie, w których panuje znacznie chłodniejszy klimat.

Najmniejszy kraj i zakątek z najmniejszą liczbą ludności

Najmniejszy kraj i zakątek z najmniejszą liczbą ludności

Może to być trudne do wyobrażenia, ale na naszej planecie istnieje kraj, którego powierzchnia jest mniejsza niż powierzchnia Central Parku w Nowym Jorku, a jego ludność nie przekracza ilości uczniów w przeciętnej, miejskiej szkole podstawowej w Polsce.

Pyszne ciekawostki na temat lodów

Pyszne ciekawostki na temat lodów

Było już piwo, a teraz przyszedł czas na lody. W porównaniu do tego pierwszego, zimny deser jest dla każdego. Nie tylko najmłodsi go uwielbiają. Dorośli, nawet ci na diecie, lubią sobie od czasu do czasu zgrzeszyć i zjeść ich nawet cały kubełek.

Czy piranie naprawdę są śmiertelnie groźne dla człowieka?

Czy piranie naprawdę są śmiertelnie groźne dla człowieka?

Filmy i nie tylko stworzyły obraz piranii jako krwiożerczych bestii, którym potrzeba zaledwie kilka chwil, aby z człowieka obgryźć całe mięso i pozostawić jedynie szkielet. To jeden z największych mitów, jakie zdołała stworzyć kinematografia.

Oglądasz serial „Czarnobyl”? Poznaj fakty o katastrofie sprzed 3

Oglądasz serial „Czarnobyl”? Poznaj fakty o katastrofie sprzed 33 lat

Czy wydarzenia przedstawione w serialu HBO "Czarnobyl" odpowiadają rzeczywistemu przebiegowi katastrofy w elektrowni jądrowej z 1986 roku? Sprawdź to, poznając fakty.

Tego głazu z Tychowa nie uniósłby nawet Syzyf!

Tego głazu z Tychowa nie uniósłby nawet Syzyf!

Zbliżające się cieplejsze miesiące to dobry moment na zwiedzanie Polski i odkrywanie jej tajemnic. Jeśli w kręgu Waszych zainteresowań znajduje się geologia, atrakcyjnym wypadem może okazać się ten do Tychowa położonego w powiecie białogardzkim.

Największe śpiochy wśród zwierząt

Największe śpiochy wśród zwierząt

Poznajcie największych śpiochów w ich świecie. A może już wiecie, który zwierzak śpi najwięcej? Jeśli postawiliście na leniwca, to nie macie racji.

Kiedy po raz pierwszy obchodzono Dzień Matki?

Kiedy po raz pierwszy obchodzono Dzień Matki?

Coraz większymi krokami zbliża się bardzo ważna data. Dzień Matki, bo o nim mowa, od lat jest niezmiennie obchodzony w Polsce 26 maja. Czy zawsze tak było?

Polub nas na Facebooku'u
W celu ułatwienia korzystania z serwisu, strona wykorzystuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Możesz zarządzać ustawieniami plików cookies, korzystając z opcji swojej przeglądarki internetowej. Kliknij zgadzam się, aby informacja ta nie pojawiała się ponownie.
Zgadzam się